تحلیل ماهیت نشانه از منظر سوسور و فارابی
نویسندگان
1 دانشیار رشته فلسفه های جدید و معاصر غرب . ریاست معاونت پژوهشی دانشکده علوم انسانی دانشگاه مازندران
2 کارشناس ارشد فلسفه و کلام اسلامی از دانشگاه مازندران . پزوهشگر فلسفه و زبان . مدرس
doi
چکیده
نشانه شناسی بخش مهمی از مطالعات جدی سوسور در حوزه زبان شناسی است. از نظر سوسور، ماهیت نشانه به دو بخش دال و مدلول تقسیم می شود. درتلقی متعارف، دال امری بیرون از ذهن و مدلول امری درون ذهنی است. اما سوسور به تبعیت از کانت، دیدگاه متعارف را به چالش کشیده و خاستگاه تکوین هر یک را منطوی در ذهن می داند. در سنت فلسفه اسلامی، فارابی نخستین فیلسوفِ زبانی است که به ساختار همزمانی زبان صرف نظر از وجه تاریخی آن توجه می کند. وی با بکارگیری مفهوم لفظ و معقول، ضمن قراردادی خواندن روابط میان آن ها، خوانشی سوبژکتیویستی از تحلیل ماهیت نشانه ارایه می دهد. مقاله حاضر دو هدف دارد: نخست، دیدگاه سوسور و فارابی در باب ماهیت نشانه بررسی خواهد شد. دوم، دیدگاه فارابی نسبت به لفظ و معقول و چگونگی روابط میان آن ها در نسبت با دال و مدلول سوسور واکاوی خواهد شد.