نقد زیبا‌شناسی فلسفی داستان بوتیمار به مثابۀ اثر هنری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، زبان و ادبیات فارسی، زبان و ادبیات، دانشگاه کاشان، اصفهان، ایران

2 دانشیار، ادبیات و زبان‌های خارجی، زبان و ادبیات، دانشگاه کاشان، اصفهان، ایران

3 دانشیار، ادبیات و زبان های خارجی، زبان و ادبیات، دانشگاه تهران، ایران.

4 گروه زبان و ادبیات فارسی ، دانشکده ادبیات دانشگاه کاشان، اصفهان، ایران

doi
10.22126/rp.2022.2405
چکیده

زیبایی‌شناسی، حوزۀ درک و لذت‌بردن از اثر هنری از سوی مخاطب است. ذوق هنری فاعل و ناظر، هر دو در نقدهای زیباشناختی در نظر گرفته می‌شود. زیباشناسی زنانه‌نگر، جامعه‌نگر و زندگی روزمره سه جنبۀ جدید  زیباشناختی در انواع مؤلّفه‌های زیبا‌شناسانۀ نوین هستند که در این مقاله معرفی می‌شوند. با نظر به این که کالینگوود زبان و بیان عاطفی را ممتازترین ویژگی هنر می‌داند، در این مقاله، داستان به مثابۀ هنر بدون توجه به احساسات هنرمند، با رویکرد شیوۀ بیان و انتقال احساسات زیباشناختی به مخاطب تحلیل شده است. در این نوشتار رابطۀ من و دیگری، زیباشناسی زنانه‌نگر و زندگی  روزمرّه با تأمّل بر «اصل بیان هنری» در نمونه انتخابی بررسی شده‌است. همچنین با تکیه بر نظر دیویی که تجربه را نشانۀ تعامل انسان  با محیط می‌داند، بیان احساس شخصیت‌های داستان و باورپذیری آن برای مخاطب شرح داده شده است. نمونه انتخابی بوتیمار اثر بهناز علی‌پور گسکری است که متنی چند صدایی از دو فرهنگ هندی و ایرانی است و فضای آن مستعد نقد زیباشناختی بوده است. این مقاله یک الگوی تلفیقی از کاربرد مؤلّفه‌های زیباشناختی فلسفی در نقد به دست می‌دهد.