واکاوی نمادها و اسطوره‌های رمان طریق بسمل شدن از محمود دولت‌آبادی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی‌، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران

2 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی‌، گرایش ادبیات پایداری، دانشکدۀ علوم انسانی‌، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

doi
10.22126/rp.2022.2406
چکیده

داستان یکی از راه‌های ماندگاری هر پدیده اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است. یکی از شیوه‌های ماندگاری هر اثر ادبی، درآمیختن با اسطوره یا نماد است. میرچا الیاده معتقد است که هیچگاه نمی‌توان اسطوره را بازتاب ساده، خیالی و موهوم رخدادی طبیعی دانست. آنچه در همة اسطوره‌‌ها مهم است، بیان مطالبی در بارۀ آغاز پیدایش جهان و کنکاش ازلی‌بودن آن است. چدویک نیز نماد را حرکتی می‌داند که برخاسته از گستره حیات مادی است که احساس گوناگونی را در انسان برمی‌انگیزند؛ یعنی حرکت از حسی به حس دیگر در یک گستره واحد. رمان طریق بسمل شدن  دولت‌آبادی با نمادها و اسطوره‌ها و تاریخ بسیاری گره خورده است، بی‌شک تبیین و شناخت این اسطوره‌ها و نمادها در درک معنای رمان بسیار مؤثر خواهد بود، این پژوهش در پی شناخت نمادها، اسطوره‌ها و نقش و کارکردآن‌ها در این اثر است تا به این پرسش پاسخ دهد که اسطوره‌ها و نمادها در این رمان چه نقشی را ایفا می‌کنند. آنچه در این پژوهش به‌دست آمده بیانگر آن است که اسطوره‌ها و نمادها با توجه به جایگاهشان، بر مقوله‌های حیاتی همچون صلح، زندگی و جاودانگی اثرگذارند.