ویژگی‌های روان‌سنجی نسخه‌ی فارسی پرسش‌نامه‌ی ارزیابی رفتارهای پرخطر جوانان (YRBS 2019)

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، کمیته‌ی تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

2 استادیار، گروه آمار زیستی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

3 استاد، گروه اپیدمیدلوژی، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

4 استادیار، مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران

doi
10.22122/jims.v39i627.13895
چکیده

مقدمه: رفتارهای پرخطر، یکی از مهم‌ترین چالش‌های بهداشتی و روانی- اجتماعی است که بیشتر کشورهای جهان به نوعی با آن درگیر هستند. هدف از انجام این مطالعه، ارزیابی ویژگی‌های روان‌سنجی پرسش‌نامه‌ی ارزیابی رفتارهای پرخطر جوانان (Youth risk behavior survey Questionnaires 2019 یا YRBS 2019) برای جمعیت جوانان ایرانی بود.روش‌ها: پژوهش حاضر یک مطالعه‌ی توصیفی- تحلیلی و از نوع مقطعی بود که جامعه‌ی آماری آن را دانشجویان سال تحصیلی 400-1399 در شهر مشهد تشکیل می‌دادند. شرکت کنندگان 400 دانشجوی واجد شـرایط ورود به مطالعه بودند که به شیوه‌ی تصادفی طبقه‌ای انتخاب شدند. پس از ترجمه‌ی پرسش‌نامه با استفاده از روش ترجمه- باز ترجمه، روایی محتوا با استفاده از ضریب نسبی روایی محتوا (Content validity ratio یا CVR) و شاخص روایی محتوا (Content validity index یا CVI)، روایی سازه با استفاده از تحلیل عاملی، پایایی با استفاده از ضریب همبستگی درون خوشه‌ای و سازگاری درونی با استفاده از Cronbach's alpha ارزیابی گردید.یافته‌ها: میانگین سنی دانشجویان 36/2 ± 54/23 سال بود. شاخص‌های مربوط به روایی محتوایی و صوری 40 گویه مورد تأیید قرار گرفت. تحلیل عاملی تأییدی ساختار 6 عامل و مجموع 25 سؤال را مورد تأیید قرار داد. مقدار Cronbach's alpha در کلیه‌ی حیطه‌ها در مجموع بیشتر از 7/0 مورد تأیید قرار گرفت. ضریب همبستگی درون‌خوشه‌ای (007/0 = P، 735/0 = Intraclass correlation coefficient یا ICC) بود که بیانگر پایا بودن پرسش‌نامه است.نتیجه‌گیری: پرسش‌نامه‌ی فرم کوتاه ارزیابی رفتارهای پرخطر جوانان، ویژگی‌های روان‌سنجی لازم را دارد. در این پژوهش، 6 عامل استخراج‌ شده در پرسش‌نامه (YRBS) با عوامل استخراج‌ شده در نسخه‌ی اصلی منطبق بود. بنابراین، پیشنهاد می‌شود از این ابزار برای تشخیص رفتارهای پرخطر در جوانان استفاده شود.