سنجش آثار فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه‌ی برخی شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی روستاهای بخش مرکزی شهرستان بهار

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد رشته توسعه روستایی- مؤسسه آموزش عالی عمران و توسعه همدان، همدان،

2 دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 دانشیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
10.22111/gdij.2017.3368
چکیده

هدف مطالعه‌ی حاضر سنجش آثار فناوری اطلاعات و ارتباطات در توسعه برخی شاخص­های  اقتصادی و اجتماعی روستاهای بخش مرکزی شهرستان بهار بود. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی، از نظر شیوه‌ی جمع­آوری داده­ها پیمایشی و از نظر تحلیل داده­ها از نوع  توصیفی-تحلیلی می­باشد. جامعه آماری پژوهش شامل 15933 نفر از ساکنین 13 روستای دارای دفاتر خدمات فاوا در بخش مرکزی شهرستان بهار بودند که از بین آن­ها تعداد 375 تن بر اساس جدول کرجسی و مورگان انتخاب و به صورت انتساب متناسب پرسشنامه‌ها توزیع و تکمیل گردید. ابزار اصلی جمع­آوری داده­ها پرسش­نامه بود که روایی سؤالات آن توسط صاحب­نظران و اساتید مربوطه تأیید و پایایی آن نیز با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ محاسبه شد که میزان پایایی بین 863/0 و 872/0 به دست آمد. به منظور سنجش متغیّرهای مربوط به شاخص‌های اقتصادی و اجتماعی همچنین میزان استفاده از خدمات فاوا از طیف پنج قسمتی لیکرت استفاده شد. پردازش داده‌ها از طریق نرم‌افزار SPSS و به دو صورت توصیفی و تحلیل انجام شد. نتایج حاصل از آزمون فرضیه­ها نشان داد که میزان استفاده از فاوا بین روستاییان مورد مطالعه در همه شاخص­های اقتصادی مورد مطالعه از قبیل افزایش تولید محصول، افزایش درآمد، اشتغال­زایی، کاهش هزینه حمل و نقل و بازاریابی تأثیر مثبت و معنی­دار داشته است. نتایج همچنین نشان داد میزان استفاده از فاوا در برخی شاخص­های اجتماعی نظیر مشارکت­پذیری، اعتماد اجتماعی، آموزش و ارتباطات و رفاه اجتماعی تأثیر مثبت و معنی­داری داشته ولی بر میزان مهاجرت روستاییان تأثیر منفی و معنی­دار داشته است. با توجه به نقش مثبت دفاتر فاوا در روستاهای مورد مطالعه پیشنهاد می‌شود حمایت‌های لازم از این مراکز چه توسط سازمان‌های دولتی و چه غیر دولتی به نحو مقتضی اعمال گردد. برای این منظور پیشنهاد می‌شود دولت از طریق یک نظام آموزشی و مشاوره‌های قوی بسترهای لازم برای تقویت این مراکز را در روستاها فراهم نماید.