بررسی فرایندهای رویارویی و نوآموزی در داستان گلاب‌خانم اثر قاسمعلی فراست (مطالعه موردی: شخصیت های موسی و میرزا)

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه شاهد،تهران، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیات فارسی‌، دانشکدۀ علوم انسانی‌، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

doi
10.22126/rp.2022.2397
چکیده

دگرگون‌شدن زندگی بر اثر جنگ، مسائل تازه­ای را در دستور کار ادبیات قرار داد. برخی در ستایش از حماسه­ آفرینی‌ها نوشتند و گروهی مصائب جنگ و تأثیر آن بر زندگی مردم عادی را بازتاب دادند. برخی از رزمندگانی که در دهه شصت به جبهه‌ها اعزام شده بودند، وقتی به خانه بازگشتند، دچار آسیب‌های جدی بودند و رفتارهایشان هم کاملاً درونی شده، دچار «ترس از آمدن به اجتماع» و «تنهایی» شده بودند­؛ ­به‌گو­نه ­ای که این وضعیت در ابتدای رویارویی­ باعث تعجب خانواده‌ها می ­شد؛­ ولی  در داستان گلاب خانم این قهرمانان بعد از مواجه با شخص معتقد دا­ستان به خود می‌آیند و نگاه مردم برایشان عادی می‌شود؛ از این رو­، مسأله اصلی این پژوهش پاسخ به این سؤال است که در داستان گلاب خانم­ اثر فراست، ­مضمون بازگشتِ رزمندگان از جبهه و تحول شخصیت‌های داستان با استفاده از کدام الگوهایِ داستان ­نویسی جنگ توصیف و گزارش شده ­اند؟ این پژوهش به روش تحلیلی- توصیفی انجام شده است و این بررسی نشان داد که در داستان‌ گلاب خانم­ شاهد دو فرایند­ یا ساختار رویارویی و نوآموزی هستیم که طی آن شخصیت‌های داستان با «قهرمان اصول» که هدفش نشان دادن راه درست است، روبه‌رو می ­شوند و نتیجه اصلی این رویارویی تحقق نوآموزی است.