نقد پسااستعماری رمان «بر جادّههای آبیِ سرخ»
نویسندگان
1 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده زبان و ادبیات، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
doi
10.22126/rp.2021.5809.1266چکیده
نقد پسااستعماری ازجمله پژوهش های میان رشته ای است که برای بررسی و تحلیل متون ادبی، به منظور پیبردن به استراتژی های استعماریِ نهفته در این متون، رویکردی کاربردی و بسیار مؤثّر بهشمار می آید. رمان بر جادّه های آبیِ سرخ اثر نادر ابراهیمی یکی از آثار برجسته ادبیّات معاصر فارسی است که در آن، ضمن روایت تاریخ ایران در دوره افشاریه و زندیه به حضور استعمارگران در نواحی جنوب ایران و پیامدهای آن پرداخته شده است. مسأله اصلی این پژوهش بررسی مؤلّفههای پسااستعماری و تحلیل بازخوردهای استعمار در این رمان است و در این راستا از روش توصیفی ـ تحلیلی استفاده شده است. یافته های تحقیق حکایت از آن دارد که ساختار اصلی رمان را تضاد و تقابل غرب و شرق یا استعمارگر و استعمارشده تشکیل می دهد و نادر ابراهیمی با نگاهی انتقادی و دیدی متفاوت مهمترین مؤلّفه های ادبیّات پسااستعماری همچون اروپامحوری و مرکززدایی از آن، استعمارگر و استعمارشده، خود و دیگری، خشونت نظام استعماری در برابر ضد خشونت بومی، حکومت دیکتاتوری و دست نشانده غرب، استعمارستیزی، گسست میان تمدّن شرق و غرب و نابرابری حقوق انسانی را در این رمان به تصویر کشیده است.