فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پیشینه و اهداف: در سال­های اخیر پژوهش­های بسیاری به استفاده از فناوری و رسانه‌های آموزشی در آموزش، توجه کرده‌اند. این رسانه‌ها، هم دقت عمل را بهبود می­بخشند و هم سرعت یادگیری و انتقال مفاهیم را افزایش می‌دهند. با توجه به ماهیت گرافیکی و فضایی محتوای درس هندسه و نیز مشکلات مربوط به ترسیم و تجسم دقیق و درست اشکال، استفاده از روش‌ها و ابزارهای نوین در آموزش، ضروری به نظر می‌رسد. هدف این پژوهش، بررسی و مقایسه‌‌ اثربخشی روش‌های آموزش با رسانه‌های آموزشی الکترونیکی (تصاویر گرافیکی پویا و ایستا) و آموزش به شیوه‌ی‌معمول در درس هندسه بر پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی هندسه‌ دانش‌آموزان بود.روش‌ها‌: با توجه به ماهیت کار، روش پژوهش حاضر از نوع نیمه آزمایشی بود. برای انجام پژوهش، از طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه کنترل استفاده‌ شده است. جامعه‌‌ آماری مورد مطالعه این پژوهش، شامل کلیه‌ دانش‌آموزان پسر پایه‌ دهم رشته‌‌ ریاضی در آموزش و پرورش ناحیه‌ یک شهر تبریز در سال تحصیلی1400-1399 بود. نمونه‌ آماری شامل 79 دانش‌آموز پسر پایه‌ دهم رشته‌ ریاضی است که شامل 3 کلاس بودند و به‌صورت نمونه‌ در دسترس انتخاب شدند. این سه کلاس به‌صورت تصادفی در سه گروه پژوهش جای گرفتند. در گروه کلاسی آموزش با رسانه‌ الکترونیکی تصاویر گرافیکی پویا 26 نفر، گروه کلاسی آموزش با رسانه‌ الکترونیکی تصاویر گرافیکی ایستا، 26 نفر و گروه کلاس آموزش معمول، 27 نفر حضور داشتند. کلاس اول، آموزش خود را با استفاده از رسانه‌ الکترونیکی تصاویر گرافیکی پویا دریافت کرد. کلاس دوم، آموزش خود را با استفاده از رسانه‌ الکترونیکی تصاویر گرافیکی ایستا دریافت کرد و گروه سوم به همان شیوه‌ آموزش معمول پیش رفت. ابزار مداخله‌ این پژوهش، شامل نرم‌افزار آموزش الکترونیکی تصاویر گرافیکی پویا (جئوجبرا) و مجموعه اسلایدهای آموزشی طراحی ‌شده توسط محققان برای آموزش تصاویر گرافیکی ایستا بود. گروه‌‌های مورد مطالعه به مدت 6 هفته و در هر هفته، 1 جلسه و هر جلسه، 90 دقیقه با استفاده از یکی از روش‌ها در مورد مفاهیم ترسیم‌های هندسی و استدلال، آموزش دیدند. به‌منظور جمع‌آوری داده‌‌های مربوط به پیشرفت تحصیلی، هر سه گروه قبل و بعد از مداخله، با استفاده از دو آزمون موازی معلم ساخته شامل 14 پرسش، به‌صورت پرسش‌های باز پاسخ (تشریحی) درباره‌‌ مفاهیم ترسیم و استدلال هندسی از کتاب هندسه‌ 1 سال دهم رشته‌ ریاضی، ارزیابی شدند. آزمون اول، به‌عنوان پیش‌آزمون و آزمون دوم به‌عنوان پس‌آزمون مورد استفاده قرار گرفت. همچنین، آزمودنی‌ها قبل و پس از آموزش به پرسش‌نامه‌ خودکارآمدی ریاضی پاسخ دادند. داده‌های به‌دست‌ آمده از مراحل اجرای پیش‌آزمون و پس‌آزمون، پس از بررسی پیش‌فرض‌ها، با استفاده از تحلیل کوواریانس یک‌راهه تحلیل شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که روش‌های آموزش مورد مطالعه بر پیشرفت تحصیلی، تأثیر متفاوتی دارند. در پیشرفت تحصیلی، تفاوت بین گروه‌های آموزش الکترونیکی با تصاویر گرافیکی پویا و ایستا (009/0P<)، بین گروه‌های آموزش با تصاویر گرافیکی پویا و آموزش معمول (001/0P<) و بین گروه‌های آموزش الکترونیکی با تصاویر گرافیکی ایستا و آموزش معمول (001/0P<)، معنی‌دار است. همچنین، نتایج نشان داد که روش‌های آموزش مورد مطالعه بر خودکارآمدی تحصیلی هندسه، تأثیر متفاوتی دارند. در خودکارآمدی تحصیلی، تفاوت بین گروه‌های آموزش با تصاویر گرافیکی پویا و ایستا (02/0P<)، بین گروه‌های آموزش با تصاویر گرافیکی پویا و آموزش معمول (05/0P<) و بین گروه‌های آموزش با تصاویر گرافیکی ایستا و آموزش معمول (001/0P<)، معنی‌دار است.  در بین گروه‌های مورد مطالعه این پژوهش، بهترین نتیجه‌ پیشرفت تحصیلی مربوط به آموزش الکترونیکی با تصاویر گرافیکی پویا است.نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق، اثربخشی استفاده از رسانه‌های آموزش الکترونیکی در آموزش درس هندسه را در پیشرفت تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان، مورد تأئید قرار می‌دهد. به‌کارگیری رسانه‌های الکترونیکی به‌ویژه استفاده از آموزش الکترونیکی تصاویر گرافیکی پویا، می‌تواند در بهبود عملکرد تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی دانش‌آموزان به‌عنوان تسهیل‌گر آموزشی نقش ایفا کند.