مقایسه تحلیلی شخصیّت های مرد وزن در دو رمان دهه 40 و دو رمان دهه 70 بر مبنای جامعه شناسی زبان
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2 استاد رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
3 دانشیار رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
4 استاد رشته زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران
doi
10.22126/rp.2021.6398.1333چکیده
زبان جنسیّت یکی از مباحث مهمّ جامعهشناسی زبان است. بسیاری از زبانشناسان و جامعهشناسان بر این باورند که میان گفتار زنان و مردان تفاوتهایی وجود دارد. یکی از مقولههای ادبی که بیشترین تأثیرپذیری را از عناصر زبان و جنسیت دریافت میکند، ادبیّات داستانی است.در پژوهش حاضر تفاوتهای زبانی شخصیّتهای مرد و زن، در رمانهای شوهر آهوخانم و سووشون (دهۀ 40) و نیمۀ غایب و بامداد خمار (دهه 70) با در نظر گرفتن مؤلّفههای: رنگ واژه، دشواژه، سوگندواژه، تشدیدکننده، تعدیلکننده، ضربالمثل، زبان مؤدّبانه، پرسشهای ضمیمهای، جملات ناتمام و عذرخواهیها بررسی شده است. رمانها از دهههای متفاوت انتخاب شده، تا علاوهبر تحلیل تفاوتهای زبانی، به مقایسۀ نوع گفتار شخصیّتها در دو دهۀ متفاوت پرداخته شود.تا بتوان به این پرسش پاسخ داد که «آیا میتوان تفاوتی در زبان جنسیّت در رمانهای دهۀ 40 نسبت به رمانهای دهۀ 70 پیدا کرد؟» پژوهش بهصورت آماری و تحلیلی صورت گرفته است. ابتدا مؤلّفهها از رمانها استخراج شده، سپس با گرفتن آمار و بسامد و با رسم نمودار و جدول به تحلیل آنها پرداخته شده است.یافتههای پژوهش حاکی از آن است که شباهتهایی بین زبان جنسیّت رمانهای یک دهه و تفاوتهایی بین رمانهای دو دهه دیده میشود. دو تفاوت اساسی در رمانهای دو دهه در بهکار بردن دشواژهها و سوگندواژههاست.