نقد داستان بازنویسی شده زال و رودابه از منظر متن و تصویر
نویسندگان
1 استادیار گروه ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران
doi
10.22126/rp.2021.6943.1426چکیده
شاهنامه از آثار فاخر و ارزشمند ادبیات فارسی بهشمار می رود و همواره از آن بهعنوان سند هویت ملی و فرهنگی ایران یاد میشود. معرفی شخصیتهای ملی و اسطورهای در بازنویسی داستانهای شاهنامه، برای گروه سنی کودک امری ضروری است و مخاطب کودک را در شناسایی بهتر قهرمانان ملی و حماسی یاری میدهد. نکته قابل تأمل در این بازنویسیها این است که با وجود اینکه هنر داستان پردازی و تصویرسازی فردوسی یکی از ویژگیهای برجسته شاهنامه است؛ آیا نیاز به تصویرسازی داستانهای شاهنامه برای گروه سنی کودک و نوجوان با تصاویر و شیوه های متنوع ضروری است؟ مخاطب چگونه در میان تصاویر متفاوت و متنوع قهرمانان، به شخصیت و هویت واقعیشان پی ببرد؟ و از آنها الگوبرداری کند؟ در داستانهای بازنویسیشده شاهنامه، تصویرسازیهای متنوع و گوناگونی از قهرمانان ملی و اسطوره ای ارائه شده است؛ ولی نتوانسته اند آنگونه که در خور شاهنامه و شخصیت های اسطوره است، آنها را به مخاطب معرفی کنند. ارائه چهره و ویژگیهای فیزیکی و درونی متناسب با شخصیتهای اسطورهای مسأله مهمی است که در بازنویسی ها باید بیشتر به آن توجه شود. هدف این پژوهش نقد و بررسی داستان بازنویسیشده زال و رودابه از منظر متن و تصویر به شیوه تحلیل محتوای متن و بررسی اسناد کتابخانه ای است. نتایج پژوهش نشان داد که نوع پوشش، رنگ لباس و طراحی شکل ظاهری شخصیتها با متن اصلی و نگاره های شاهنامه چندان مطابقت ندارد و مخاطب کودک با تصاویر متفاوتی از شخصیت زال در داستانها مواجه می شود.