پاسخ رواناب به تغییرپذیری اقلیمی و فعالیت‌های انسانی در حوضه رودخانه ‏کشکان

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

2 استادیار دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

3 استادیار، دانشکده مهندسی عمران، دانشگاه صنعتی اصفهان

4 کارشناسی ارشد آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران

doi
10.22092/ijwmse.2015.101632
چکیده

تغییرپذیری اقلیمی و فعالیت‎های انسانی به‌عنوان دو علت اصلی تغییرات رواناب شناخته شده‌اند. در این مطالعه ابتدا روند و نوسانات در سری داده‌­های هیدروکلیماتیک حوضه رودخانه کشکان در طی سال­‌های 1391-1351 مورد بررسی قرار گرفت. سپس از روش الاستیسیته اقلیمی به‌منظور ارزیابی کمی پاسخ رواناب این حوضه به تغییرپذیری اقلیمی و فعالیت‌های انسانی استفاده شد. نتایج نشان داد، کاهش 10 درصدی در بارش، کاهش 25.7∼25.1 درصدی در رواناب و افزایش 10 درصدی در تبخیر تعرق پتانسیل، کاهش 15.7∼15.1 درصدی در رواناب را به‌دنبال خواهد داشت. سهم فعالیت­­‌های انسانی در کاهش رواناب حوضه رودخانه کشکان 73.97∼74.22 درصد و سهم تغییرپذیری اقلیمی 25.77∼26.02 درصد برآورد شد. بنابراین، فعالیت­­‌های انسانی در مقایسه با تغییرپذیری اقلیمی سهم بیشتری در کاهش رواناب حوضه رودخانه کشکان داشته است. نتایج حاصل از این مطالعه می‌­تواند به تهیه مرجعی به‌منظور توسعه، بهره‌برداری و مدیریت منابع آب منطقه‌­ای و حفاظت از محیط زیست کمک کند.