بررسی جامعه شناختی رمان اسرار گنج درّۀ جنی از ابراهیم گلستان بر اساس آرای لوسین گلدمن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

2 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.

3 استادیار گروه جامعه‌شناسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.

4 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

doi
10.22126/rp.2021.6713.1383
چکیده

یکی از مهم‌ترین مواردی که در نقد جامعه ­شناختی رمان به آن توجّه می‌شود، ارتباط میان اثر با پایگاه طبقاتی نویسنده است که متأثّر از دیدگاه­های طبقاتی جامعه­ شناسانه است. در نقد جامعه‌شناختی رمان، پیش از هر چیز باید ساختار معناداری از ارتباط میان اثر و جامعه ترسیم کرد. ساختار معنادار از نظر گلدمن، ارتباط میان ساختار درونی اثر با انعکاس جهان‌بینی مستتر در آن است. در نمونه‌های عملی نقد جامعه­ شناختی لوکاچ، گلدمن و سایر پیروان آن­ها، توجّه به پایگاه طبقاتی نویسنده و ارتباط آن با ساختار و شخصیّت­‌پردازی اثر، بخشی اساسی در تحلیل جامعه­ شناسانه متن به‌شمار می‌رود. برهمین اساس این پژوهش به بررسی جامعه‌شناختی رمان اسرار گنج ابراهیم گلستان از دیدگاه بازتاب طبقات جامعۀ ایرانی، براساس آرای لوسین گلدمن پرداخته ­است. بر­اساس یافته­ های این پژوهش ابراهیم گلستان در رمان اسرار گنج درّة جنی  به نقد توسعۀ ظاهری رژیم شاه و مدرنیزاسیون آن پرداخته، نقش طبقات اجتماعی را در برابر این مقتضیّات به‌صورت نمادین بازنمایی کرده است و فرصت‌طلبی­ های طبقه ثروتمند و متوسّط و انفعال طبقة فقیر را سرزنش کرده­ است.