بررسی جامعه شناختی رمان اسرار گنج درّۀ جنی از ابراهیم گلستان بر اساس آرای لوسین گلدمن
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران
2 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
3 استادیار گروه جامعهشناسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران.
4 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران
doi
10.22126/rp.2021.6713.1383چکیده
یکی از مهمترین مواردی که در نقد جامعه شناختی رمان به آن توجّه میشود، ارتباط میان اثر با پایگاه طبقاتی نویسنده است که متأثّر از دیدگاههای طبقاتی جامعه شناسانه است. در نقد جامعهشناختی رمان، پیش از هر چیز باید ساختار معناداری از ارتباط میان اثر و جامعه ترسیم کرد. ساختار معنادار از نظر گلدمن، ارتباط میان ساختار درونی اثر با انعکاس جهانبینی مستتر در آن است. در نمونههای عملی نقد جامعه شناختی لوکاچ، گلدمن و سایر پیروان آنها، توجّه به پایگاه طبقاتی نویسنده و ارتباط آن با ساختار و شخصیّتپردازی اثر، بخشی اساسی در تحلیل جامعه شناسانه متن بهشمار میرود. برهمین اساس این پژوهش به بررسی جامعهشناختی رمان اسرار گنج ابراهیم گلستان از دیدگاه بازتاب طبقات جامعۀ ایرانی، براساس آرای لوسین گلدمن پرداخته است. براساس یافته های این پژوهش ابراهیم گلستان در رمان اسرار گنج درّة جنی به نقد توسعۀ ظاهری رژیم شاه و مدرنیزاسیون آن پرداخته، نقش طبقات اجتماعی را در برابر این مقتضیّات بهصورت نمادین بازنمایی کرده است و فرصتطلبی های طبقه ثروتمند و متوسّط و انفعال طبقة فقیر را سرزنش کرده است.