اثرات ضد قارچی عصاره هیدروالکلی سیاهدانه و گزنه بر روی عوامل قارچی در مقایسه با آمفوتریسین B

نویسندگان
doi
10.22122/jims.v39i618.13860
چکیده

مقدمه: ظهور گونه‌های قارچی مقاوم و عوارض جانبی زیاد داروهای ضد قارچی، محققان را به گسترش روش‌های جدید درمانی بر ضد قارچ‌ها ترغیب می‌کند. هدف از انجام پژوهش حاضر، ارزیابی اثرات ضد قارچی عصاره‌ی هیدروالکلی سیاهدانه و گزنه بر روی عوامل قارچی جدا شده از نمونه‌های بالینی بود. روش‌ها: در این مطالعه، با استفاده از روش رقیق‌سازی در محیط مایع (Broth microdilution)، اثر ضد قارچی عصاره‌های هیدروالکلی سیاهدانه و گزنه که با دو روش خیساندن و سوکسله تهیه شده بود، بر ضد 11 ایزوله‌ی کاندیدایی (کاندیدا آلبیکنس و کاندیدا پاراپسیلوزیس) جدا شده از نمونه‌های بالینی بیماران مورد آزمایش قرار گرفت. ایزوله‌های کاندیدایی در مجاورت با غلظت‌های مختلف عصاره‌های ذکر شده قرار گرفتند و میانگین حداقل غلظت مهارکنندگی (Minimum inhibitory concentration یا MIC) از رشد هر یک از عصاره‌ها در مقایسه با آمفوتریسین B تعیین گردید. یافته‌ها: عصاره‌ها‌ی هیدروالکلی سیاهدانه و گزنه، فعالیت ضد قارچی علیه ایزوله‌های کاندیدایی داشتند. مقادیر MIC90 عصاره‌ی هیدروالکلی سیاهدانه به روش خیساندن و سوکسله برای کاندیدا آلبیکنس و کاندیدا پاراپسیلوزیس به ترتیب 25 و 5/12 میلی‌گرم در میلی‌لیتر به دست آمد. همچنین، مقادیر MIC90 عصاره‌ی هیدروالکلی گزنه به روش خیساندن و سوکسله برای هر دو گونه‌ی کاندیدا در هر دو روش، 5/12 میلی‌گرم در میلی‌لیتر بود. علاوه بر این، میزان MIC90 آمفوتریسین B در برابر کاندیدا آلبیکنس و کاندیدا پاراپسیلوزیس، 1 و 5/0 میکروگرم در میلی‌لیتر گزارش گردید. نتیجه‌گیری: هرچند آمفوتریسین B به عنوان داروی مؤثر، در برابر گونه‌های کاندیدا اثر ضد قارچی بهتری نشان می‌دهد، اما عصاره‌ی هیدروالکلی سیاهدانه و گزنه نیز دارای اثرات ضد قارچی قابل قبولی بر روی ایزوله‌های کاندیدایی مورد بررسی می‌باشند و از بین این دو، عصاره‌ی گزنه اثربخشی بهتری نسبت به عصاره‌ی سیاهدانه دارد.