بررسی بحران هویت در آثار داستان‌نویسان فلسطینی (با تکیه بر رمان رجال فی الشمس غسان کنفانی)

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه ایلام، ایلام، ایران

2 دانش آموخته کارشناسی ارشد زبان و ادبیات عربی، دانشکده ادبیات، دانشگاه الزهراء(س)، تهران، ایران

doi
10.22126/rp.2021.5297.1223
چکیده

ادبیات، ازمهم‌ترین گونه ­های هنری است که در آن هنرمند می­ کوشد مسائل مختلف جامعه را در هر دوران بیان کند. ادبیات داستانی دوره معاصر نیز توانسته است بسیاری از معضلات جوامع عربی را به تصویر بکشد. اشغال فلسطین ازجملة این مسائل است که ادبیات توانسته سهم عظیمی از نقش خود را در بیان آمال فلسطینیان ایفا کند. «غسان کنفانی» (1936-1972م) نویسنده­ای است که با قلم و خون خود توانست تعهدش به فلسطین را نشان دهد. رمان «رجال فی الشمس» از آثار مهم و برجسته اوست که در آن مسألة هویت با اشکال مختلف نشان داده شده و فلسطین با همه ظواهر آن، نمود بارزی دارد. کنفانی برای هویت عربی – فلسطینی خطرهای متعددی مشاهده نموده که در لابه لای سیر روایی داستان، به آن­ها اشاره کرده­ است: فراموشی آداب و رسوم، عدم توجه مردم به سرنوشت کشور خود، دشمن زیاده­ خواه اشغالگر و... برخی از این بحران­ها هستند که کنفانی به آن­ها پرداخته است. در این پژوهش تلاش می‌گردد با روش توصیفی – تحلیلی، بحران هویت بررسی و ارزیابی شود. نتیجۀ این بررسی نشان از آن دارد که غسان کنفانی علاوه‌بر زبان فصیح، از زبان عامیانۀ فلسطینی برای به تصویرکشیدن درد و رنج فلسطینیان استفاده کرده است. نویسنده دین‌ستیزی را به تصویر کشیده که در آن یهودیان به فلسطین وارد شده‌اند و مسلمانان را از کاشانه خود بیرون ساخته‌اند. درواقع او دین را یک هویت معرفی می­ کند. نویسنده در بحران هویت ملی خاک را از مهم‌ترین هویت­ های هر شخص می‌داند و تصویری از تمامی شخصیت‌های رمان ارائه می‌دهد.