ارزیابی نئوتکتونیک گسل کلمرد با استفاده از GIS، منطقه شیرگشت (ایران مرکزی)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد تکتونیک، دانشگاه خوارزمی، تهران
2 استادیار زمینشناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران
3 استادیار زمینشناسی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی، قزوین
4 دانشیار تکتونیک، دانشکده علوم، دانشگاه تربیت مدرس، تهران
doi
10.22111/gdij.2016.2927چکیده
بهمنظور تعیین میزان فعالیّت تکتونیکی جوان هر منطقه میتوان به کمک اندازهگیریهای کمی، چشماندازهای سطح زمین را بررسی و شاخصهای مورفولوژیک را محاسبه کرد. از جمله مهمترین عناصری که در طبیعت متأثر از فعالیّتهای زمینساختی هستند، رودخانهها و شبکههای زهکشی میباشند. در این مطالعه نیز به منظور بررسی سطح فعالیّت تکتونیکی اخیر منطقه شیرگشت، 6 اندیس مورفومتریک شامل گرادیان طولی رودخانهای (SL)، میزان کجشدگی حوضه (Af)، انتگرال هیپسومتری و نمودار هیپسومتری (Hi)،نسبت پهنای کف دره به ارتفاع دره (Vf)، نسبت شکل حوضه (Bs)و سینوسیته پیشانی کوهستان (J)اندازهگیری شده و نتایج آن با مطالعات لرزهخیزی بر روی گسل کلمرد در شمال بلوک طبس (ایران مرکزی) تلفیق شده است. به همین جهت در ابتدا بر روی مدل رقومیارتفاعی Aster DEM با وضوح 30متر در محیط ArcGISآمادهسازی لازم صورت گرفته و 89 حوضههای آبریز و نیز طولانیترین مسیر احتمالی عبور رودخانه برای هر حوضه استخراج گردیده و سپس اندیسهای مورفومتریک مذکور اندازهگیری شده است. نتایج حاصل از اندازهگیریهای صورت گرفته پس از تدقیق با بررسی صحرایی نشانگر فعالیّت بالای تکتونیکی در ناحیهی نِوِنگکوه، کوه پیرحاجت میباشد.گسل کلمرد نیز دارای فعالیّت بعد از نئوژن میباشد. وقوع زلزلههای 100 سال اخیر بر روی گسلهای نام برده گواهی بر این مدعا میباشد.