فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کودکان در شهر تهران به اشکال مختلفی از کارها ازجمله زباله‌گردی به‌مثابه یکی از بدترین شکل کار کودکان مشغول‌اند. زباله‌گردی کودکان در حالی در شهر تهران رایج است که این کار آسیب‌های زیادی را برای کودکان به همراه دارد و برخلاف بسیاری از قوانین و آیین‌نامه‌های مصوب کشوری و شهری است. هدف این پژوهش مطالعه زمینه‌های و پیامدهای زباله‌گردی کودکان در شهر تهران و ارائه نظریه‌ای در این زمینه است. بر این مبنا از روش نظریه زمینه‌ای استفاده‌شده و برای گردآوری داده‌ها از فنون مصاحبه و مشاهده برمبنای روش نمونه‌گیری هدفمند و نظری استفاده‌شده است. همچنین از به‌منظور ساخت نظریه اسناد و منابع این حوزه نیز مرور شده است. جامعه مطالعه پژوهش کودکان زباله‌گرد و سایر زباله‌گردها هستند. به‌منظور تحلیل یافته‌ها از روش کدگذاری سه مرحله‌ای بر مبنای الگوی اشتراوس و کربین استفاده‌شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد سه زمینه اقتصادی همچون فقر و اقتصاد زباله؛ اجتماعی-فرهنگی در قالب زمینه‌های خانوادگی و شبکه‌های اجتماعی و زمینه سیاستی همچون قوانین و شیوه‌های مدیریت زباله منجر به زباله‌گردی کودکان شده است. زباله‌گردها کار در قالب شبکه‌های اجتماعی همچون شبکه‌های خانوادگی‌شان انجام می‌دهند. مناسبات کاری آن‌ها استثمارگونه است و شرایط کار و زندگی‌شان زمینه‌های آسیب‌پذیری آنان را فراهم و در اجتماعی شدن مؤثر آنان اختلال به وجود آورده است. حذف زباله‌گردی کودکان در تهران مستلزم مجموعه از مداخلات سیاستی در کشور افغانستان و مدیریت جمع‌آوری زباله‌ها در شهر تهران است که همین منظور پیشنهادهایی ارائه‌شده است.