مکانیابی تولید سفالهای دوره اسلامی گنجینه نارنجستان قوام شیراز با تطبیق نمونههای مشابه (نمونه موردی: 10 سفال)*
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی, گروه پژوهش هنر، دانشکده هنر، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران
2 دانشیار و عضو هیئتعلمی دانشکده هنرهای کاربردی ،دانشگاه هنر تهران
3 کارشناس ارشد هنر اسلامی دانشگاه کاشان، مدرس دانشکده هنر و معماری دانشگاه شیراز
doi
10.22070/negareh.2017.573چکیده
گرد آوردن آثار بازماندۀ نیاکانمان در گنجینهها و موزهها ادای دینی است بدانچه آنها به آن همت گماردهاند. در این میان محل ساخت برخی آثار گردآوری شده در گنجینهها - به دلیل گرفتن این آثار از قاچاقچیان اشیاء تاریخی و یا مواردی از این دست- نامعلوم است. برخی آثار موجود در گنجینه نارنجستان قوام شیراز از این دست است که تعدادی از آنها سفالهای دوره اسلامی است. این پژوهش بر آن است تا به این سئوال پاسخ گوید: اشیاء سفالی بهنمایشدرآمده در گنجینه نارنجستان قوام معرف کدام مرکز سفالگریاند؟ جامعه آماری این پژوهش تعداد 10 نمونه شیء سفالی این گنجینه است که با انجام مطالعات کتابخانهای و بررسی توصیفی و تحلیلی و رویکرد تطبیقی با نمونههای مشابه این آثار در موزههای مختلف دنیا مکان ساخت این آثار مشخص گردید. در بررسیهای انجام گرفته بر روی نمونههای مشابه سعی شد با توجه به زمان ساخت مشترک، بیشترین تشابهات در سفالهای مورد بررسی در نظر گرفته شود؛ در پایان پژوهش و با بررسیهای صورت پذیرفته این نتیجه حاصل گردید که میتوان بر اساس مطالعات کتابخانهای و همچنین نمونههای مشابه موجود در موزهها مکان ساخت و تولید این اشیای سفالی را تخمین زد و ابهاماتی را که در مورد برخی از اشیاء موزه ای وجود دارد تا حد زیادی بر طرف کرد؛ در مورد این 10 نمونه مورد پژوهش 4 شیء متعلق به مرکز سفالگری نیشابور، یک شی متعلق به ترکیه، یک شیء متعلق به عراق، یک شیء احتمالاً ساخت مرکز سفالگری کرمان، و 3 شیء به ترتیب متعلق به مراکز سفالگری سلطان آباد، ری و مشهد هستند.