فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تکثیر سوسن شرقی دورگ (Lilium oriental hybrid ‘Casablanca’)، به عنوان یک گیاه پیازدار چند ساله از خانواده­ی لیلیوم (Liliaceae) در شرایط درون‌شیشه­ای به دلیل فرآیند زمانبر تکثیر به روش طبیعی آن با استفاده از پیاز از اهمیت زیادی برخوردار است. از فنون کشت درون‌­شیشه­ای به دلیل باززایی سریع مواد گیاهی و تولید انبوه و یکنواخت گیاهان، در برنامه­های اصلاحی و تولید تجاری سوسن­ها استفاده می­شود. در این تحقیق به منظور افزایش سرعت تکثیر، اثر غلظت­های مختلف 6-بنزیل آدنین (BA؛ صفر، 5/0، 1 و 2 میلی­گرم در لیتر) و ɑ-نفتالن استیک اسید (NAA؛ صفر، 1/0، 2/0 و 4/0 میلی­گرم در لیتر) بر تکثیر درون‌­شیشه­ای سوسن شرقی دورگ کازابلانکا ارزیابی شد. فلس­ پیاز به ­عنوان ریزنمونه، محیط پایه­ی MS به عنوان محیط کشت و زغال فعال به عنوان جاذب ترکیبات فنلی به منظور ممانعت از قهوه­ای ­شدن محیط کشت و ریزنمونه استفاده شدند. بعد از 90 روز کشت، برخی صفات مرتبط با تکثیر درون‌­شیشه­ای از جمله رشد و نمو پیازچه­ها، برگچه­ها و ریشه­ها اندازه­گیری شدند. نتایج نشان دادند که بیشترین تعداد پیازچه (66/8) و ریشه (36/5) در محیط کشت غنی­شده با 5/0 میلی­گرم در لیتر BA همراه با 4/0 میلی­گرم در لیتر NAA و بیشترین تعداد برگ (33/4) در محیط­ کشت حاوی 1 میلی­گرم در لیتر BA همراه با 1/0 میلی­گرم در لیتر NAA تولید شدند. بعد از تکثیر، گیاهچه­ها برای سازگاری به بستری از کوکوپیت، پیت­ماس و پرلیت به نسبت مساوی منتقل شدند که حدود 90 درصد از گیاهچه­های باززایی­شده بقا داشتند و از نظر ریخت­شناسی شبیه پایه­های مادری بودند. بر اساس نتایج حاصل از پژوهش، حضور هر دو تنظیم‌کننده­ی رشد اکسین NAA و سیتوکینین BA برای ریزازدیادی بهینه (تولید پیازچه، برگچه و ریشه) بهینه­ی سوسن شرقی دورگ کازابلانکا لازم است.