بررسی حرکتهای داستانی در قصّههای موش و گربه شیخ بهایی (براساس نظریه ریختشناسی پراپ)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
2 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
doi
10.22126/rp.2022.7191.1465چکیده
امروزه الگوی ریخت شناسی ولادیمیر پراپ، روایت شناس ساختارگرای روس، زیربنای اصلی بسیاری از الگوهای تحلیل ساختاری و ریخت شناسی را تشکیل می دهد. الگوی پراپ، ساختار قصّههای پریان را به هفت حوزه عمل و سیویک کارکرد تقسیم میکند. اجزای هر داستان با توجه به کارکرد هر شخصیت و حوزه عمل او مشخص می شود. در این مقاله به روش توصیفی _ تحلیلی شیوه تحلیل محتوای هرمنوتیکی، داده ها تجزیه و تحلیل شده، حرکتهای موجود در داستان موش و گربه شیخ بهایی بررسی شدهاند. یافته های پژوهشی پس از بررسی نمونه هایی از داستان موش و گربه و نمودارهای مربوط به ساختار متن و حرکتهای داستانها بیانگر آن است که این داستانها دارای یک تا هفت حرکت اند و بسامد آنها حدود پنجاه حرکت است و بیشترین بسامد، مربوط به حکایتهای دو حرکتی و سپس یک حرکتی است و دلیل این مسأله این است که اکثر داستانها از نوع حکایت قصّه در قصّه اند و این خصوصیت باعث شده تا داستانهای این مجموعه دارای حرکتهای متعدّد و متنوع باشند.