فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

به‌منظور کاهش خسارات ناشی از سیل و اقتصادی نمودن پروژه‌های کنترل سیلاب در یک منطقه، احداث سازه­های مناسب و انجام عملیات آبخیز­داریدر مکان­هایی با پتانسیل سیل­خیزیبالا امری ضروری است. یکی از راه‌های شناسایی این مناطق، شبیه‌سازی حوضه و ارزیابی نحوه مشارکت زیرحوضه‌های آن در سیلاب خروجی می‌باشد. در این پژوهش، واحدهای هیدرولوژیکی حوضه همدان-بهار با استفاده از نرم­افزار سامانه اطلاعات جغرافیایی ArcGIS و مدل هیدرولوژیکی HEC-HMS شبیه‌سازی شد. سپس شاخص­هایسیل­خیزی محاسبه و نقشه تغییرات این شاخص‌ها در زیرحوضه‌ها استخراج شدند. با مقایسه وبررسیآن­ها، واحد­های هیدرولوژیکی مؤثر بر دبی اوج سیلاب شناسایی و به‌منظور اجرای عملیات آبخیزداری اولویت­بندی شدند. مکان­یابی حاصل از شاخص­های سیل­خیزی نشان دادند که زیرحوضه بهادربیگ بیشترین و زیرحوضه قره‌آغاج کمترین سهم را در دبی اوج سیلاب حوضه دارند. تحلیل نتایج نشان داد کهزیرحوضه‌هایی که مساحت یا رواناب بیشتری دارند، لزوماً تأثیر بیشتری بر اوج سیل خروجی حوضه ندارند. اجرای برنامه­های مدیریتی و احداث سازه­های هیدرولیکی مناسب در واحد­های هیدرولوژیکی شناسایی شده در این پژوهش، می­تواند خسارات سیلاب در حوضه همدان-بهار را به‌طور محسوسی کاهش دهد.