فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از حوزه‌های مهم مطالعاتی در ادبیّات جنگ ایران، بررسی شکل‌گیری مؤلّفه‌های مدرن در آن است و تاکنون پژوهش‎های زیادی در این باب صورت نگرفته است. در نوشتار پیش رو سعی شده است تا با شناسایی و تمرکز بر مؤلّفه‌های مدرن، رمان عقرب روی پله‌های راه‌آهن اندیمشک که یکی از آثار مدرنیستی و برجستۀ رمان جنگ است، بازخوانی شود. در آغاز، بحث «درآمدی بر ادبیّات داستانی مدرن» مطرح خواهد شد؛ سپس تحلیل داستان مورد نظر برمبنای مؤلّفه‌های مدرن صورت می‌پذیرد؛ و در پایان، پس از بیان یافته‌ها، به پرسش اصلی پژوهش پاسخ داده می­شود: مؤلّفه‌های تازه و بدیع این داستان، سبب شده است با داستانی مدرنیستی روبه‎رو باشیم که از لحاظ محتوا و صورت و ساختار، با عمدۀ آثار داستانی ژانر جنگ تفاوت داشته باشد و دنیایی نوین را از بُعد ساخت و صناعت دربرابر دیدگان ما بنهد. عمدۀ مؤلّفه‎های مدرنیستی این رمان بدیع را بدین­گونه می‎توان برشمرد: فرم‎زدایی از صورت‎های معهود رمان جنگ، آشنایی‌زدایی در حوزۀ پردازش شخصیت‎ها، پیرنگ تازه و ذهنی، واردکردن ساحت ناخودآگاهی در متن و برجسته‎سازی دلالت‎های آن، تمرکز بر استعارات دلالت­ گر، خلق فضای شعرگونه، بازی‌های زبانی، چندروایتی­ شدن اثر، غیر خطی ­بودن عنصر زمان و مکان، ایجاز در متن، پیرنگ‌‌های استعاری، فرد‌گرایی، سمبل­ سازی و نمادپردازی و تلاش برای خلق دلالت‌های ثانویِ تخیّل و توهّم.