بررسی تأثیرپذیری نقوش جانوری دیوارنگارههای خانۀ پیرنیا از قالیهای دورۀ صفوی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد هنر اسلامی، دانشگاه هنراسلامی تبریز، شهر تبریز، استان آذربایجان شرقی
2 استاد یارگروه هنرهای اسلامی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، شهر تبریز، استان آذربایجان شرقی
doi
10.22070/negareh.2017.532چکیده
قالیهای دورۀ صفوی که اغلب محصول کارگاههای درباری بودند حاوی نقوش گوناگونیاند که یکی از پرکاربردترین آنها نقوش جانوری است. همچنین خانۀ پیرنیای نایین نیز یکی از کاخهای سلطنتی مربوط به این دوره است که دارای دیوارنگارههایی زیبا و همچنین نقوش جانوری مشابه با قالیهای دورۀ صفوی است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی و با مطالعۀ منابع کتابخانهای و تحلیل تصاویر میدانی سعی در شناسایی، طبقهبندی، تحلیل و تطبیق نقوش جانوری دیوارنگارههای خانۀ پیرنیا و چهار نمونه از قالیهای صفوی دارد، و در پی پاسخگویی به سؤالات زیر است: 1- نقوش جانوری مشترک میان دیوارنگارههای خانه پیرنیا نایین و قالیهای دورۀ صفوی کدام است؟ 2- میزان تأثیرپذیری نقوش جانوری در دیوارنگارههای خانه پیرنیا از قالیهای دورۀ صفوی تا چه حد بوده است؟ 3- چه ارتباطی بین طراحان فرش و طراحان دیوارنگارههای خانۀ پیرنیا در نایین وجود داشته است؟ با توجه به اشتراکات زیاد میان نقشمایههای جانوری این دو که اغلب عیناً در هر دو مورد تکرار شده و همچنین شباهت در فرم، استفاده در فضاسازی مشابه و شیوۀ بازنمایی پویا، به نظر میرسد نقوش جانوری دیوارنگارههای خانه پیرنیا تحت تأثیر نقوش جانوری قالیهای صفوی بوده که دلیل عمده آن را میتوان در ارتباط کاری میان نگارگران، طراحان قالی و نقاشان دیوارنگارهها و حضور همزمان آنها در کارگاههای سلطنتی دانست. بهطوری که به نظر میرسد طراحی هر دو توسط یک گروه واحد صورت گرفته است.