فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تحلیل گفتمان انتقادی روشی تازه است که زبان را به­عنوان شکلی از کارکرد اجتماعی بررسی و بر بازتولید قدرت اجتماعی به­وسیلۀ متن تأکید دارد. ازآنجاکه قدرت حاکم بر هر جامعه­ای گفتمان آن جامعه را شکل می­دهد، این رویکرد می­تواند در مطالعۀ چگونگی پیوند آثار ادبی با قدرت مسلّط بر جامعه مؤثّر واقع شود. نوشتار پیش رو بر آن است تا براساس رویکرد فرکلاف، به تحلیل گفتمان انتقادی داستان شما که غریبه نیستید اثر هوشنگ مرادی کرمانی بپردازد. گفتمان­های غالب در این داستان طنز، فقر، خرافات، بومی­گرایی، بی‌سوادی و ترس و تنهایی است. در پژوهش حاضر گفتمان بی­سوادی بررسی شده؛ بدین­منظور متن در سه لایۀ توصیف، تفسیر و تبیین تحلیل شده است. برای این منظور، ابتدا در سطح توصیف انتخاب واژگان، دستور زبان، انسجام متن، هم­نشینی کلمات، ضمایر، جملات معلوم و مجهول و جنبه­های استعاری بررسی شده و سپس در بخش تفسیر، بافت موقعیّتی، نوع گفتمان، قدرت کلام، بینامتنیت و نظم گفتمانی داستان مطالعه شده و درنهایت در سطح تبیین، به تحلیل متن، به­عنوان جزئی از روند مبارزۀ اجتماعی در ظرف مناسبات قدرت پرداخته شده است.