بررسی اثر عوامل مورفو-اقلیمی بر دقت ریزمقیاس‌گردانی مدل ‏SDSM

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه تبریز

2 استاد، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی،‌ دانشگاه تبریز

3 دانشیار، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

4 دانشیار، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه تبریز

5 دانشیار، دانشکده جغرافیا و برنامه‌ریزی، دانشگاه تبریز

doi
10.22092/ijwmse.2014.101723
چکیده

در روش­‌های آماری که براساس رابطه بین داده‌­های گردش عمومی اتمسفری-اقیانوسی و هر یک از عناصر اقلیمی (بارش، دمای حداقل، دمای حداکثر) ایجاد می­‌شود، دوره آتی آن عنصر اقلیمی شبیه‌­سازی می­‌شود. با توجه به این­‌که ایستگاه یا منطقه مورد نظر در چه قسمتی از سلول قرار گرفته باشد، دقت ریزمقیاس‌گردانی ممکن است، متفاوت باشد. در منطقه شمال‌غرب کشور(حوضه دریاچه ارومیه) دقت ریزمقیاس‌گردانی آماری مدل SDSM در ایستگاه­‌های مختلف آزمون شد. بدین منظور، مدل SDSM اجرا و برای هر یک از ماه­‌های سال، دمای حداقل، حداکثر و بارش با داده­‌های NCEP واسنجی و ارزیابی شد. سپس، با داده­‌های HadCM3 در دوره حاضر مدل ایجاد شده، مقادیر فوق را شبیه­‌سازی کرد. با استفاده از معیار MBE میانگین فصلی و سالانه داده­‌های HadCM3 و NCEP در دوره حاضر ارزیابی شد. پارامترهای مورفو-اقلیمی هر یک از ایستگاه­‌ها استخراج و رابطه بین این پارامترها و میزان خطای مدل بررسی شد. نتایج نشان داد که دقت بارش ایستگاه­‌هایی که در گوشه­‌های مختلف سلول HadCM3 واقع شده، با دقت کمتری ریزمقیاس شده است. به ­طوری­‌که ایستگاه ارومیه با خطای 104 میلی­‌متر بیشترین (حاشیه سلول) و سقز با 9.4 میلی­‌متر (تقریبا در مرکز سلول) خطای کمی را به خود اختصاص دادند. دقت دمای حداکثر نیز در ایستگاه­‌هایی که ارتفاع آن‌ها نزدیک به متوسط ارتفاع سلول بود، از دقت بیشتری برخوردار بود. ایستگاه پارس‌آباد با ارتفاع 32 متر و اختلاف ارتفاع زیاد با متوسط ارتفاع سلول HadCM3 1.14 و تبریز به­‌دلیل نزدیک بودن به ارتفاع سلول یادشده 0.08 درجه سانتی­‌گراد خطا نشان دادند.