تخصیص بهینه استانی بودجه نفتی بر پایه یک مدل کنترل بهینه تصادفی

نویسندگان

1 دانشیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری اقتصاد، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22054/joer.2016.4204
چکیده

این مطالعه فرآیند تخصیص بودجه به استان‌های کشور را از یک سو با تمرکز بر شاخص‌های عمده کلان استان‌ها و از طرفی با تمرکز بر نوسانات تصادفی قیمت نفت در چارچوب معادلات دیفرانسیل تصادفی و روش کنترل بهینه تصادفی طی دوره زمانی 1382 تا 1393 مورد بررسی قرار می‌دهد. در این راستا، ضمن محاسبه سهم بهینه استان‌های کشور از کل بودجه با توجه به شاخص‌های عمده استانی مربوط به سال 1390، روند تصادفی قیمت نفت در فرآیند تخصیص بهینه بودجه مورد توجه قرار گرفته است. تحلیل پویای قیمت نفت طی سا‌های 1382 تا 1393، گویای روندی پرنوسان و توام با پرش‌های قیمتی در برخی از دوره‌ها است. بر این اساس، مدل‌های متفاوتی از معادلات دیفرانسیل تصادفی و کنترل بهینه تصادفی برای مدل‌سازی قیمت نفت و تخصیص بودجه نفتی در سال‌های مختلف پیشنهاد شده است. نتایج حاصل از حل این مدل‌ها نشان می دهد که سهم بودجه نفتی استانی به پارامترهای تعیین کننده رفتار قیمت نفت بستگی دارد به  نحوی  که با افزایش میانگین رشد قیمت نفت، سهم بودجه استانی طی زمان افزایش می‌یابد. همچنین افزایش نوسانات قیمت نفت و افزایش سرعت برگشت به میانگین قیمت نفت سبب کاهش سهم بودجه نفتی استان‌ها طی زمان می‌شود. علاوه بر این، بر پایه نتایج حاصل از شبیه‌سازی مدل برای داده‌ها و اطلاعات استانی مربوط به سال 1390، مسیر بهینه پویای سهم بودجه نفتی استان‌های کشور تصادفی است و بر اساس نوسانات و رفتار سری زمانی قیمت نفت شکل می‌گیرد.