گونه‌شناسی تزیینات منازل روستایی اصفهان در عصر قاجار

نویسندگان

1 استادیاد دانشگاه دولتی شهرکرد

2 دانشیار گروه باستان شناسی دانشگاه تهران

doi
10.22070/negareh.2017.487
چکیده

بی تردید می­توان سطوح دیوارها را در دسترس­ترین عرصه انعکاس تفکرات مردمان گذشته به شمار آورد. عینا بدین سبب است که دیوارنگاره­ها و سایر تزئینات مورد استفاده در بناها را شواهد بی­بدیل فرهنگی ادوار گذشته به شمار آورده­اند. در تحقیق حاضر تلاش گردیده تا الگوهای تزیینی بکار رفته در خانه­های عهد قاجار، که در روستاهای حاشیه اصفهان شناسایی گردیده­اند، مورد مطالعه قرار گیرند. همچنین سعی بر آن است تا به این پرسش پاسخ گفته شود که گونه­های تزیینات منازل روستایی عهد قاجار اصفهان کدام است و چه مضامینی را منعکس ساخته­اند؟ از آنجائیکه متروکه ماندن بسیاری از بناهای قاجار تزیینات آنها را بسیار آسیب­پذیر ساخته است، بیم آن می­رود که این شواهد فرهنگی به سرعت حذف گردند. بدین سبب، معرفی، گونه­شناسی و تحلیل محتوایی این عناصر می­تواند توجه مسئولان ذی­مدخل را بدانها جلب نموده و بقاء آن­ها را به ارمغان آورد. پژوهش حاضر به شیوه­ای توصیفی- تحلیلی انجام شده است. در نتیجه این تحقیق روشن گردید که تزئینات منازل روستایی اصفهان با مولفه­های فرهنگی، اعتقادی، منزلت اجتماعی، شیوه­ معیشت و قدرت اقتصادی ساکنانشان بستگی تام داشته­اند. پژوهش حاضر همچنین مشخص داشته است که ممکن است هنرهای عامیانه و بومی نظیر تزیینات خانه­های روستایی، از کیفیت بصری و هنری بالایی برخوردار نباشند، لیکن در مطالعه فضای فرهنگی حاکم بر زندگی ساکنان روستاهای اصفهان عهد قاجار بسیار مفید واقع گشته­اند.