تأثیر مدرنیسم بر نظامهای استعاری رمان سمفونی مردگان
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
2 دانشیار گروه زبان و ادبیّات انگلیسی، دانشکده ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 دانشیار، گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
doi
10.22126/rp.2021.5968.1288چکیده
پژوهش حاضر بهدنبال یافتن پیوند میان مدرنیسم و استعارههای مفهومی است و بر این فرض استوار است که اصول و مؤلّفههای مدرنیسم در شکلگیری نظامهای استعاری رمان نو تأثیرگذارند. این فرض برپایۀ نظریات معنیشناسان شناختی و با توجّه به کارکرد شناختی استعارههای مفهومی و فرایند انتقال معنا و مفهومسازی ذهن بشر شکل گرفته است. معنیشناسان بر این باورند که استعاره هم مبنای تفکّر است و هم ابزار بیان آن؛ بنابراین سامانیافتن هر اندیشهای - دینی، سیاسی، اقتصادی، واقعگرا، مدرن و...- در ذهن انسان، از مجرای استعاره امکانپذیر است و بروز و ظهور آن نیز - در هر شکل و قالبی - نیازمند زبانی استعاری است. بر همین اساس در نوشتار پیش رو استعارههای مفهومی سمفونی مردگان (1386) اثر عباس معروفی بهعنوان رمانی نوگرا بررسی شده تا ابعاد گوناگون این تأثیر و تأثّر را نشان داده شود. بررسیها بیانگر آن است که برخی از مؤلّفههای برجستة مدرنیسم ازجمله شیوههای نوین روایت، دوری از وضوح و صراحت، فردگرایی، رمزگرایی، نفی حقیقت واحد، اشارات تلمیحی و... در رمان مورد نظر بهکار رفتهاند و در هفت الگو سبب شکلگیری نظامهای استعاری خاصّی در متن شدهاند.
