بررسی روابط بینامتنی میان شعر «زمستان» اثر مهدی اخوان ثالث و داستان «تاقچه‌های پر از دندان» اثر بیژن نجدی

نویسندگان

1 دکتری زبان و ادبیات فارسی، مدرّس زبان فارسی مرکز زبان دانشگاه سواس، لندن، انگلستان

doi
10.22126/rp.2021.3851.1146
چکیده

بیژن نجدی هم شاعر است و هم شاعرانه داستان می‌نویسد. او برخی از داستان‎هایش را متأثّر از برخی از اشعار معاصر نوشته، با این‌همه، تأثیرپذیری‌اش از دیگران باعث توقّف خلاّقیت داستانی‌اش نشده و وی را به تکرار متن اوّل وادار نکرده است. در جستار پیش رو روابط بینامتنی شعر «زمستان» اخوان و داستان «تاقچه‌های پر از دندان» اثر نجدی، بررسی و نشان داده شده است که نجدی در انتخاب عنوان، برخی از شخصیّت‌ها، فضاسازی و انتخاب مکان، از زمستان متأثّر است؛ امّا باوجود الهام‌گیری از «زمستان»، به نقد اخوان یا جریان روشنفکری ناامید پس از کودتای 28 مرداد پرداخته و از این رو روایتی متفاوت با روایت او در شعر «زمستان» آفریده است. اخوان دلیل ناامیدی‌اش را در روایتش توضیح نمی‌دهد؛ امّا نجدی با اشارۀ مستقیم و ارجاع به کودتای 28 مرداد، نشان می‌دهد از درخانه­ماندن خسته است به همین دلیل، برخلاف اخوان از درون به بیرون یا از خانه به خیابان می‌آید.