رویکردی فمینیستی به داستان «عقل آبی» شهرنوش پارسی پور
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدة ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرّمآباد، ایران
2 کارشناسارشد زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدة ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرّمآباد، ایران
3 دانشیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدة ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرّمآباد، ایران
doi
10.22126/rp.2021.983.1020چکیده
فمینیسم معاصر آندسته از نظریّههای سنّتی را درزمینههایی بهچالش میکشد که علایق، دغدغهها و هویّت زنان را جدّی نمیگیرد و کارآمدی و استقلال فکری و شخصیّت مستقلّ آنها را در مقایسه با مردان منکر میشود. جریان فمینیسم نوین در اعتراض به جنبش مردسالارانۀ سنّتی، امکانات ساختاری جامعه و روند رو به رشد مردسالاری بورژوایی را مورد حمله و نقد قرارداد و جنبش آزادیبخش زنان را با اولویّت تغییر و رفع تبعیض در مناسبات اجتماعی شکل داد. این تفکّرات آرامآرام در آثار نویسندگان مرد و زن رخنه کرد و زیرساخت بسیاری از آثار ادبی قرارگرفت. شهرنوش پارسیپور، نویسندۀ معاصر زن ازجمله افرادی است که این دغدغۀ برابری، جایگاه اجتماعی زنان را داستانهایش بهکار گرفت. داستان عقل آبی همچون مانیفیستی صریح و آشکار، نمایندۀ ذهنیت و گرایشهای فمینیستی این نویسنده است. نشانههایی همچون نگاه زنانۀ مسلّط، سنّتزدایی و تجدّدگرایی، تکیه بر فردیت، خردگرایی، مسئولیتپذیری و اختیار، از آشکارترین گزارههای فمینیستیای هستند که در داستان عقل آبی بهچالش کشیده شدهاند. در نوشتار پیش رو به گرایشها و دغدغههای زنمدارانۀ شهرنوش پارسیپور در این داستان پرداخته شده است.