بررسی آزمایشگاهی اثر صفحات مستغرق انحنادار با قطاع 60 درجه بر راندمان حوضچه رسوبگیر گردابی

نویسندگان

1 دانشیار، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری

2 دانشیار، دانشکده مهندسی شهید نیک‌بخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی شهید نیک‌بخت، دانشگاه سیستان و بلوچستان

doi
10.22092/ijwmse.2014.101739
چکیده

یکی از شیوه‌­های کنترل رسوب در سازه­‌های آبی استفاده از حوضچه­‌های رسوبگیر گردابی است. حوضچه­‌های رسوبگیر گردابی نسبت به سایر سازه­‌های رسوبگیر مرسوم عمل جداسازی را در سرعت بالا انجام می‌دهد. ازمشکلات این سازه رسوبگیر، ته‌­نشین شدن درصدی از رسوبات در کف حوضچه و عدم خروج آن‌ها از روزنه تحتانی است که باعث  اختلال در عملکرد این سازه می­‌­شود. بنابراین، برای کنترل تجمع رسوبات در کف و خارج کردن آن‌ها از حوضچه رسوبگیر گردابی برای اولین‌بار از صفحات مستغرق انحنادار در کف حوضچه رسوبگیر گردابی استفاده شد. در این پژوهش با استفاده از یک مدل آزمایشگاهی حوضچه رسوبگیر گردابی، راندمان و رسوب­‌شویی از کف حوضچه با استفاده از ترکیب مختلف صفحات مستغرق انحنادار، مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش­‌ها در حوضچه­‌ای به قطر 206 و ارتفاع 96 سانتی‌متر انجام گرفت. درون این مدل از صفحات مستغرق انحنادار برای اصلاح و افزایش قدرت گردابه از آرایش­‌های مختلف در قطاع 60 درجه استفاده شد. آزمایش­‌ها با دو دبی 45 و 37 لیتر بر ثانیه و سه قطر روزنه تحتانی 36 و 46 و 59 میلی­‌متر و شش آرایش صفحات (R2،R3،R4، R23، R34،R234) انجام شد. نتایج آزمایش­‌ها نشان دادند که وجود صفحات مستغرق در کف حوضچه گردابی با آرایشی مناسب، ضمن ثابت نگه‌داشتن راندمان کل، سبب رسوب‌شویی کف حوضچه شده و با هدایت این بخش از رسوبات به‌سمت روزنه باعث خروج آن‌ها از سیستم رسوبگیر می­‌شود. پژوهش حاضر نشان داد که بهترین راندمان برای آرایش­‌های R3 و R4 و R34 است که در فاصله دورتر از روزنه قرار دارند. همچنین، تغییرات دبی و قطر روزنه، در کارایی صفحات مستغرق انحنادار موثر است. در حالت بهینه آرایش صفحات مستغرق انحنادار، 25.56 درصد رسوب­‌شویی از کف حوضچه رسوبگیر گردابی بیشتر از حالت بدون کاربرد صفحات، اتفاق می­‌افتد.