شناسایی بنمایههای اساطیری در افسانۀ پریچهلگیسو برمبنای رهیافت آگاهی اسطورهای ارنست کاسیرر
نویسندگان
1 استادیار هنر، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 استادیار هنر، دانشکدۀ هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22126/rp.2020.5672.1251چکیده
بشر امروز تمامی مؤلّفههای وجودی خود را در چارچوبهای منطقی و عقلانی جستجو میکند و غافل از این واقعیت است که روشهای سیستماتیک عقلانی، تنها یکی از شیوههای آگاهیبخش انسان از خود و جهان پیرامونش است و همین غفلت، پایۀ بدفهمیهایی شناختی از فرهنگِ گذشتۀ وی میگردد. ادبیّات عامیانه یکی از جلوههای این فرهنگ است که باوجود فراگیربودن، بسیاری از تصاویر و محتواهای تجسّمیافته در آن، چندان با منطق حاکم بر آگاهی عقلانی انسان امروزی همسو نیست. مسئلۀ اصلی پژوهش حاضر، جستجوی الگوی شناختی حاکم بر اجزای شکلدهندۀ افسانۀ پری چهلگیسو، یکی از نمونههای ادبیّات عامیانۀ منطقۀ فارس است. روش پژوهش، توصیفی - تحلیلی و الگوی تحلیلی مورد استفاده، الگوی «آگاهی اسطورهای» ارنست کاسیرر بوده که از بررسی آثار متنوّع و پرشمار وی در حوزۀ شناختشناسی بهدست آمده است. با تطبیق این بنمایهها و الگوهای غیر عقلانی با محتوای اجزای افسانۀ پری چهلگیسو، مشخّص شد که هفت ویژگی مرتبط با شناخت غیر عقلانی و اسطورهای به روشهای مختلف در قالب مکانها، زمانها، شخصیّتها، کنشها و بسامدها در این روایت حضور دارد که بیشترین حضور آنها، شامل «عدد اسطورهای» و «تقدیرگرایی» است.