بررسی گفتمانة جسارت از ورای حضور «دیگری» در رمان آن مادران، این دختران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فرانسه، دانشکدة زبان‌های خارجی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استاد گروه زبان و ادبیّات فرانسه، دانشکدة زبان‌های خارجی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22126/rp.2020.4965.1207
چکیده

در دهة اخیر با گفتمانه­های زنانة متعدّد‏ی روبه­رو هستیم و هر زن نویسنده در اثر خود ویژگی جدید و قابل تأمّلی را مطرح می­کند. یکی از موارد بارز آن، به­تصویرکشیدن زنی خانه­دار است که از روزمرّگی­های پوچ زندگی زناشویی به­تنگ آمده است و قصد دارد ازنو متولّد شود. حضور یک «دیگری» در زندگی زن سنّتی، برای او الگوی تمام­عیاری می­شود تا به­کمک آن از خودِ کلیشه­ای برون آید و به رشد و تعالی برسد، در عین حال که احساسات مادرانه­اش و حسّ دوست داشته­شدن ازسوی یک مرد در نهاد وی همچنان زنده است و درجهت برجسته‌ترساختن آن از زبانی زنانه بهره می­گیرد. این ساختار را می­توان در آخرین رمان بلقیس سلیمانی مشاهده کرد. آنا آیینة تمام­نمایی برای ثریا می­شود و او را به خودآگاهی می­رساند و بدین­ترتیب ثریا در گذار از سنّت به تجدّد قرار می­گیرد و افکار متفاوتی از خود بروز می­دهد. ساختار نظری ایریگاری و سیکسو، مبنی بر «خود در آیینة دیگری» راهبردی است که به ما نشان می­دهد این اثر درزمرة آثار پسافمینیست قرار دارد و مسائل جدیدی را مطرح می­کند که پیش از آن، نویسندة زن ایرانی کمتر بدان ­پرداخته است؛ از همین روی، می­توان آن را، متنی «گفتمانه­ای» معرّفی کرد.