بوم روستا؛ الگویی برای پایداری سیستم‌های روستایی در ایران

doi
10.22111/gdij.2015.2227
چکیده

ایجادیکمحیطسالمدرنواحیروستایییکیازمهمترینمسائلمحیطیاستکهنهتنهادرسیاست‌هایتوسعه‌یروستایی،بلکهدرسیاست‌هایسرزمینینیزاهمیتفراوانیدارد. دراینراستا،لزومتوجهبهالگوییازسکونتگاهزیستیکهازپایداریلازمدرتوسعهبرخوردارباشدو درهمه‌یزمینه‌هایاقتصادی،اجتماعی،فرهنگی،سیاسیوزیست‌محیطیبهبهترینوجهبهکارگرفتهشود،بیشازپیشاحساسمی‌گردد.الگویبومروستابهعنوانیکیازرویکردهاینوظهوردرتوسعه‌یپایدارروستاییدرسطحمحلیاستکهمی‌تواندنقشمؤثریدرحفظمحیطزیست‌طبیعیوارتقایکیفیتزندگیدرسکونتگاه‌هایروستاییکشورداشتهباشد.دراینراستا،هدفتحقیقحاضربااستفادهازروشاسنادیوکتابخانه‌ایبهدنبالشناساییماهیتوابعادبومروستاوتجربیاتجهانیمرتبطباآنونیزضرورتوامکانتوسعهآندر مناطقمختلفکشورمی‌باشد.یافته‌هانشانمی‌دهدبومروستابرکاهشضایعاتوبازیافتآن،بهبودکاراییانرژی،کاهشآلودگی‌هایصنعتی،کاهشمصرفآب،حفاظتازفضایسبز،جلوگیریازپراکندگینامنظمروستایی،امنیتومشارکتروستاییاندرامرتوسعهتأکیدداردوالگویاکوویلجدرحالفراگیرشدنبهواکنشبهچالش‌هایناشیازالگوهایزیستناپایداراست. انواعمختلفیازبومروستادرسراسرجهانوجوددارد. درایران،تاکنونطرحمشخصیبراساسالگویبومروستاکهبطورکاملوجامعهمهابعادبومروستاموردتوجهقرارگرفتهباشد،اجرانشدهاستوصرفاًفعالیت‌هاییبطورپراکندهدرزمینه‌هایمحدودیمانندفن‌آوریبیوگاز،مدیریتپسماند،کمپوست،روستاهایخورشیدیواستفادهازانرژیبادوخورشیددرتعدادیازروستاهااجراگردیدهاست،ولیباتوجهبهظرفیت‌هاینهادیموجود،ضرورتونیزامکانشکل‌گیریبومروستادرمناطقمختلفکشوروپیوستنبهشبکه‌یجهانیاکوویلجوجوددارد.