مطالعه تطبیقی نقوش پرنده سفالینههای ایران دوره عباسی و سفالهای چین(مربوط به قرن 9 میلادی)
نویسندگان
1 کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشگاه شیراز، شهر شیراز، استان فارس
2 استادیار، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شهر شیراز، استان فارس
doi
10.22070/negareh.2016.363چکیده
از دوره عباسی تحولاتی در نقش سفالهای ایران پدید آمد که گفته میشود یکی از دلایل آن سفالهای وارداتی چین بوده است. از رایجترین تزییناتی که روی این سفالینهها در ایران و چین مشاهده میشود، نقش پرنده است. به همین سبب در این پژوهش مقایسهای بر اساس الگوهای فرمی نقوش پرندگان سفالینههای ایران، در دوره عباسی (9 تا 13 میلادی) و سفالهای وارداتی قرن 9 میلادی چین جهت یافتن تأثیرات متقابل سفالگری این دو تمدن بر یکدیگر صورت میگیرد. گردآوری دادهها با استفاده از روش کتابخانهای و مراجعه به موزهها یا سایتهای اینترنتی آنها صورت گرفته است. برای جمعآوری نمونهها، از سفالینههای مراکز مهم سفالگری ایران شامل گرگان، نیشابور، کاشان، ری، ساوه، آمل و کردستان و سفالهای پیداشده در کشتی تجاری بلیتانگ چین استفادهشده است. برای بررسی نقوش نیز از شیوه توصیفی- تحلیلی بهره گرفتهشده است. در بررسی ریختشناسی نقوش پرنده در سفالهای چینی و مقایسه با نمونههای ایرانی که همعصر یا متأخرتر بودند، شباهتهایی مشاهده میشود. حرکت آزاد قلم و هماهنگ شدن نقش با ظرف به کمک خم شدن یا پیچش دایرهوار پرنده از ویژگیهایی است که در هر دو مشاهده میشود؛ اما تفاوتهای زیادی نیز با مقایسه نمونهها آشکار میگردد. باوجودی که روابط تجاری بین دو تمدن همسایه سبب متأثر شدن متقابل هنرهای دو منطقه شدند، اما هیچکدام نسخه کپی از دیگری نیستند و وجود خصوصیات منحصربهفرد در نقوش هر دو منطقه، تأثیرات متقابل بین دو فرهنگ با حفظ هویت خویش را نشان میدهد...