بررسی و تحلیل عناصر انسجام پیوندی و روابط معنایی در داستان داش‌آکل

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدة ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدة ادبیّات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22126/rp.2020.4723.1187
چکیده

انسجام به گفتۀ هالیدی، مفهومی معنایی با عناصرگوناگون است؛ مفهومی معنایی­که به روابط موجود در متن اشاره می­کند و عملکرد آن، سبب ارتباط یک بخش از متن با دیگر بخش­های آن می­شود. از میان انواع عناصر انسجام، نوع پیوندی آن در این پژوهش، بررسی­شده و با روش توصیفی و آماری، بسامد و کارکرد عناصر انسجام پیوندی در داستان کوتاه داش­آکل تحلیل شده است؛ تا نوعی ازتصویر و سبک­شناسی را در ارتباط با کارکرد عناصر مذکور در این­داستان به مخاطب نشان دهد. نتایج حاصل از این­پژوهش، نشان­دهندۀ آن است­که عناصرانسجام پیوندی، نقش مهمّی در یکپارچه­ساختن متن، ایفا کرده­ و نویسنده برای برقراری ارتباط میان حوادث داستان، به­درستی از آن­ها سود برده­است. در مقایسۀ کلّی میان همۀ عناصر انسجام پیوندی، «عامل ربط افزایشی»با 76 نمونه، بیشترین فراوانی را دارد و سپس «ربط زمانی» با 59، «ربط تباینی» با 32 و «ربط سببی» با 11 نمونه در مراتب بعدی قرارمی­گیرند. در میان انواع عناصر ربط افزایشی نیز «افزایشی توضیحی» با 65 مورد بیشترین و«افزایشی مقایسه­ای» با دو مورد، کم­ترین بسامد را دارند. درمیان عوامل ربط زمانی هم «ربط ترتیبی»که به بیان سلسله حوادث داستان می­پردازد و جزو اجزای جدایی­ناپذیر داستان محسوب‌می­شود، با41 نمونه، بیشترین فراوانی و«ربط انجامی» با دو نمونه، کم­ترین را به خود اختصاص داده­اند.