نقد ساختاری، نشانه‎شناختی و ریخت‎شناسانه داستان ‎دخیل عشق مریم بصیری

نویسندگان

1 دانشیارگروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران

2 کارشناسی‌ ارشد زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی کرمانشاه و دبیر آموزش و پرورش قرآن در حمیل

doi
10.22126/rp.2020.1331
چکیده

در این جستار سعی شده­است تا نگارندگان بر اساس مفاهیم اصلی نظام ساختاری، به بررسی داستان ‎دخیل عشق بپردازند و الگویی مناسب و جامع از نقد این داستان ارائه دهند. زیرابازبینی و نقد داستان‎ها با استفاده از فنّ ریخت‎شناسی داستان، با بهره‎گیری از آرای ولادیمیر پراپ که اساسش کنش شخصیّت‎هاست، منجر به خلق آثاری موفّق در حوزۀ ادبیّات داستانی شده است. مریم بصیری از جمله داستان‌نویسان برجسته‎ در این حوزه است که داستان «دخیل عشق» او، جزو آثار گرانبها در عرصة ادبیّات رضوی است. پژوهش حاضراز نوع توصیفی - تحلیلی است و داده­ها با بهره­گیری از شیوۀ تحلیل محتوا به روش کتابخانه­ای و سندکاوی تدوین گردیده‎­اند.با توجّه به اینکه در ریخت­شناسی،تأثیر محتوا بر ساختار و شکل ظاهری آثار و نیزتأثیر ساختمان اثر بر مضمون بررسی می­شود، در این مقاله تلاش شده است تا مواردی از جمله: ساختار و چگونگی آغاز داستان، طرح و پیرنگ داستان، آشنایی با شخصیّت‎ها، بررسی علّت و معلول داستان، تحلیل و توجّه به رابطۀ زمانی داستان و... بررسی و واکاوی شود..