بازنمایی جلوه‌های زنانه در سه رمان از نویسندگان زن ایرانی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدة علوم انسانی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زبان و ادبیّات فارسی، دانشکدة علوم انسانی، واحد شوشتر، دانشگاه آزاد اسلامی، شوشتر، ایران

doi
10.22126/rp.2019.1259
چکیده

پژوهشِ حاضر به بررسیِ بازنمایی جلوه­های زنانه در سه رمانِ برگزیدۀ چراغ­ها را من خاموش می­کنم، اثر زویا پیرزاد، از شیطان آموخت و سوزاند، اثر فرخنده آقایی و پرندۀ من، اثر فریبا وفی می­پردازد. تأثیر این سه رمان بر ادبیّات زنانۀ معاصر، دلیل گزینش آن­هاست. هر سۀ این رمان­ها در زمینۀ بازنمایی هویّت جنسیتی زن ایرانی مؤثّر بوده­اند. بازتاب جنسیت زنانه به ­مثابة بازتاب طیفی از بحران­هاست که زنان با لقبی هم‌چون جنس دوّم بردوش­می­کشند و ادبیّات زنانه در شمایل مختلف و با رویکردهای متنوّع در تلاش است تا انتظارات زنان را از جامعه نشان دهد. مفاهیم مهم این پژوهش عبارتند از: زبان زنانه، شخصیت­پردازی با تکیه بر زنانگی، بازنمایی جنسیتی به وسیلۀ فضاسازی و بازنمایی جنسیت در اظهارنظرهای نویسنده. نتایج نشان می­دهد که بازتاب شخصیتِ زن در رمان­های برگزیده، نمودی از محدودیت­های جنسیتی در جامعه است. سه رمان برگزیده تعارضات فرهنگی دو جنس مخالف را در جامعه نشان می­دهند و هم­چنین گواه آن هستند که زنان نویسنده تمایلی به بیان مسائل جنسی در رمان­های خود ندارند.