عملکرد آندوکرینی استخوان، شاخص مقاومت به انسولین و نیمرخ لیپیدی دختران کم‌ تحرک پس از 4 هفته تمرین پلایومتریک با شدت بالا

نویسندگان

1 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده‌ی علوم ورزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 استاد، گروه فیزیولوژی، پژوهشکده‌ی سلامت، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز، اهواز، ایران

3 استاد، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده‌ی علوم ورزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 استادیار، گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده‌ی علوم ورزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

5 گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده‌ی علوم ورزشی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22122/jims.v38i594.13407
چکیده

مقدمه: فعالیت ‌بدنی و ورزش، می‌تواند استخوان‌ها را تحت‌تأثیر قرار دهد و با آزادسازی استئوکاینی نظیر استئوکلسین‌ غیرکربوکسیله در متابولیسم گلوکز و چربی شرکت ‌کند. بنابراین، هدف از انجام پژوهش‌حاضر، بررسی تأثیر 4 هفته تمرین ‌پلایومتریک با شدت ‌بالا بر سطوح ‌سرمی استئوکلسین‌ غیر کربوکسیله، شاخص مقاومت ‌به ‌انسولین و اجزای نیمرخ‌ لیپیدی در دختران کم تحرک بود.روش‌ها: پژوهش حاضر از نوع نیمه ‌تجربی با طرح پیش‌آزمون- پس‌آزمون بود. شرکت‌ کنندگان، 24 دانشجوی دختر غیر فعال با میانگین ‌سنی 53/1 ± 16/24 سال و شاخص‌ توده‌ی ‌بدنی 01/1 ± 22/22 کیلوگرم/متر‌مربع بودند که ‌به ‌طور تصادفی به 2 گروه مورد (تمرین ‌پلایومتریک) (12 = n) و شاهد (12 = n) تقسیم شدند. گروه تمرین به مدت 4 هفته به تمرینات پلایومتریک (3 جلسه در هفته) پرداختند. در حالی‌ که گروه شاهد هیچ‌ گونه فعالیت بدنی منظمی نداشتند. نمونه‌ی خونی قبل و پس از دوره‌ی ‌مداخله برای ارزیابی سطوح‌سرمی‌ استئوکلسین غیر کربوکسیله، اجزای نیمرخ لیپیدی، گلوکز، انسولین و مقاومت ‌به انسولین گرفته شد. برای تحلیل داده‌ها، از روش‌های آماری Independent t و Dependent t استفاده شد (050/0 > P).یافته‌ها: کاهش‌ معنی‌داری در سطوح ‌سرمی گلوکز خون (035/0 = P)، شاخص مقاومت به انسولین (040/0 = P) و برخی متغیرهای نیمرخ لیپیدی مانند کلسترول‌ تام (040/0 = P) و Low-density lipoprotein (LDL) (025/0 = P) در گروه مورد مشاهده شد. همچنین، کاهش‌معنی‌دار سطوح‌ سرمی گلوکز خون (025/0 = P)، شاخص مقاومت‌ به ‎انسولین (030/0 = P) و تغییر معنی‌دار استئوکلسین ‌غیر کربوکسیله و اجزای نیمرخ‌ لیپیدی در گروه‌ مورد نسبت به گروه شاهد وجود نداشت.نتیجه‌گیری: کاهش‌ معنی‌داری در سطح گلوکز خون، شاخص‌مقاومت به انسولین و بهبود برخی از اجزای نیمرخ لیپیدی در دختران غیر فعال مشاهده شد که به‌نظر می‌رسد مستقل از تغییرات شاخص عملکرد آندوکرینی استخوان (استئوکلسین ‌غیر کربوکسیله) باشد.