پهنه‌بندی حرکت‌های توده‌ای و بررسی عوامل موثر در وقوع آن ‏در حوزه آبخیز سد ایلام

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی ارشد، گروه آبخیزداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی

2 استاد گروه آبخیزداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی

3 استادیار گروه آبخیزداری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی

4 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه رازی

doi
10.22092/ijwmse.2012.101767
چکیده

با توجه به خسارت‌های فراوان ناشی از حرکت‌های توده­ای و گسترش آن در کشور، تهیه نقشه‌های پهنه‌بندی و نیز بررسی عوامل موثر در وقوع آن‌ها به‌منظور پیش‌گیری و کنترل ضروری است. بر این اساس، پژوهشی در حوزه آبخیز سد ایلام تعریف شد تا با استفاده از لایه‌های اطلاعاتی زمین و نقشه‌های توپوگرافی و به‌کمک نرم‌افزارGIS و بازدیدهای صحرایی، اقدام به ایجاد نقشه­‌های زمین‌شناسی، فیزیوگرافی، کاربری اراضی، پوشش گیاهی، فرسایش، کلیماتولوژی، خاک‌شناسی و ژئومورفولوژی شود. روش انجام کار در این پژوهش بر مبنای تشخیص واحدهای کاری ژئومورفولوژی بود که به‌کمک تفسیر عکس‌های هوایی و قطع دادن نقشه‌های پایه انجام شد. سپس عوامل موثر بر وقوع حرکات توده­ای با استفاده از روابط رگرسیون لجستیک بررسی شد. به‌نحوی که در آن عواملی مانند شیب، نوع سازند زمین‌شناسی، خاک‌شناسی، اقلیم و غیرهبه‌عنوان متغیرهای مستقل و فراوانی وقوع حرکت‌های توده­ای به‌عنوان تابعی از عوامل مذکور در نظر گرفته شد. نتایج حاصله نشان داد که موثرترین عوامل در ارتباط با فراوانی وقوع زمین‌لغزش‌ها در منطقه به‌ترتیب عبارت از شیب، نوع سازند زمین‌شناسی، جنس توده لغزشی (نوع و میزان املاح در خاک) و کاربری اراضی می‌باشند.