مطالعۀ تطبیقی دو برگ از مرقع گلشن درکاخ گلستان تهران و کتابخانۀ چستربیتی دوبلین

نویسندگان

1 کارشناس ارشد پژوهش هنر، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکزی

doi
10.22070/negareh.2015.205
چکیده

مرقع گلشن، موجود در کاخ گلستان در تهران، یکی از مهم‌ترین و کامل‌ترین مرقعات باقی‌مانده از نقاشخانۀ سلطنتی جهانگیرشاه بابری است، اما اوراق دیگری نیز از این مرقع در اقصی نقاط جهان پراکنده است. یکی از این اوراق تنها برگ مرقع گلشن مضبوط در کتابخانۀ چستربیتی دوبلین است و می‌تواند با این مرقع در ارتباط باشد. از آنجا که اوراق این مرقع به‌صورت جدا از هم نگهداری می شود، ترتیب قرارگیری آن ها حاثز اهمیت است. بدین منظور، برای شناخت و مطالعۀ بهتر این اثر می‌بایست اوراق پراکندۀ آن به‌همراه سایر اوراق مجدداً به‌صورت ترتیبی نظم داده شود. لذا ارائۀ شناختی منطقی از صفحات مقابل در چیدمان ترتیبی مجدد اوراق این مرقع بسیار مؤثر خواهد بود. از آنجا که یکی از اوراق مرقع گلشن مضبوط در کاخ گلستان در منظر نخست شباهت زیادی به برگ مرقع چستربیتی دارد، این سوال مطرح می‌گردد که آیا این دو برگ را می‌توان به عنوان صفحات مقابل در نظرگرفت؟  هدف از مقالۀ حاضر کمک به شناسایی بخشی از صفحات پراکندۀ مرقع گلشن و ترتیب قرارگیری آنها خواهد بود. از این رو به روش توصیفی ـ تحلیلی و تطبیقی با رجوع به اصل اثر این دو برگ معرفی شده و چه به‌لحاظ عناصر مشابه ظاهری از قبیل تزیینات به‌کاررفته و نقوش ترسیم‌شده و چه به‌لحاظ متن به‌کاررفته در آنها با یکدیگر مقایسه شده و نحوۀ ارتباط و مقابل بودن این دو تبیین شده است. در نهایت این نتیجه حاصل شده است که این دو صفحه با یکدیگر مرتبط بوده و می‌توانند به عنوان صفحات مقابل در نظر گرفته شوند.