پیش‌بینی خشک‎‌‎سالی استان اصفهان با استفاده از الگوهای‎ ‎مختلف سری زمانی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی منابع آب، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار دانشکده کشاورزی، دانشگاه صنعتی اصفهان

3 استاد گروه مهندسی آب، دانشگاه صنعتی اصفهان

doi
10.22092/ijwmse.2012.101777
چکیده

بارندگی یکی از عوامل اصلی در ایجاد خشک‌سالی است که کم‌بود آن، جریان‌های سطحی و زیرزمینی، دریاچه‌ها و به‌طور کلی منابع آب را به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. پیش­‌بینی بارندگی در سال­‌های آینده می‌­تواند در برنامه­‌ریزی منابع آب مؤثر واقع شود. الگوهای سری زمانی، این امکان را در اختیار برنامه‌‏ریزان منابع آب قرار می‌دهد. هدف از انجام پژوهش حاضر پیش‌بینی خشک‌سالی استان اصفهان با برازش الگوهای مختلف سری زمانی به داده­های ماهانه بارندگی ایستگاه­های استان می‌­باشد. الگوهای مورد بررسی شامل ماهانه و ماهانه فصلی، نمایی سالانه و میانگین متحرک سه، پنج، هفت‌ساله و سینوسی می‌باشد. ایستگاه‌­های هواشناسی مورد استفاده برای تحلیل سری زمانی 24 ایستگاه استکه طول دوره آماری آن­‌ها متغیر و بین حداکثر 44 سال (2000-1957) و حداقل 11 سال (1997-1987) قرار داشت. نتایج نشان می‌دهد که ایستگاه­‌های مورد مطالعه از نظر برازش الگویARIMA  به سه گروه مناسب، نامناسب و متوسط تقسیم شده که به‌ترتیب نه، پنج و چهار ایستگاه در آن قرار می‏‌گیرد. هم‌چنین، نتایج نشان می‌­دهد که ایستگاه‌­های اصفهان و کاشان علی‌­رغم آمار بارندگی طولانی، دارای برازش نامناسب‌تری نسبت به دیگر ایستگاه­‌های منطقه می­‌باشند. بنابراین، صرف طولانی بودن آمار بارندگی نمی‌­توان برازش بهتر سری زمانی را انتظار داشت. با توجه به نتایج حاصل می‌توان اظهار داشت که استفاده از الگوهای ARIMA به‌منظور مدل‌سازی سری میانگین متحرک سالانه می­‌تواند در بررسی روند خشک‌سالی سودمند واقع شده و به‌عنوان الگوهایی برای این رفتار باشد.