فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

برداشت­های بی­رویه از منابع آب زیرزمینی باعث افت شدید سطوح ایستابی گردیده است. از طرفی میزان هدر­رفت رواناب حاصل از بارندگی در جهان و بالاخص در کشور ما بسیار زیاد و قابل توجه می­باشد. بنابراین تمایل به سمت استفاده‌ی بهینه از رواناب­ها و منابع آب سطحی کنترل نشده به جای برداشت­های بی­رویه از منابع آب زیرزمینی امری لازم و ضروری است. این مقاله دو روش مختلف را برای تعیین مکان‌های مستعد جمع‌آوری آب باران؛ در قالب دوسیستم پشتیبانی تصمیم (DSS) مبتنی بر GIS ارائه می­کند که به تصمیم‌گیرندگان، در انتخاب مکان‌های مناسب جمع‌آوری آب باران در دشت بیرجند  واقع در استان خراسان جنوبی یاری می­رساند. جهت انجام این تحقیق از شش معیار بارندگی، شیب حوضه آبریز، عمق و بافت خاک، شبکه آبراهه­های دشت و کاربری اراضی منطقه استفاده شد. روش اول خصوصیات مختلف حوضه را مستقیماً در تصمیم‌گیری دخیل می­سازد و روش دوم بر اساس ظرفیت منطقه در تولید رواناب و نیز فاکتور‌های اجتماعی- اقتصادی عمل می­کند. نتایج به دست آمده از هر روش، منطقه را از لحاظ استعداد جمع‌آوری باران در4 گروه ضعیف، متوسط، خوب و بسیار خوب طبقه‌بندی می­کند. مقایسه‌ی دو روش، نشان می‌دهد که در دشت بیرجند، به‌کارگیری روش اول مناسب­تر است و بطور کلی از غرب به سمت شرق دشت بر استعداد آن در جمع­آوری آب باران افزوده می­شود.