بررسی بازتاب تصویری بهشت و جهنم در نقاشی کودکان 6 تا 9 ساله در ایران

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مدیریت، دانشگاه تهران، شهر تهران، استان تهران

2 مربی دانشگاه آزاد، واحد قم، شهر قم، استان قم

3 مربی دانشگاه آزاد، واحد قم، شهر قم، استان قم

4 مربی دانشگاه آزاد، واحد قم، شهر قم، استان قم

doi
چکیده

بررسی‌های روان‌شناختی نشان می‌دهد که نقاشی کودک نتیجة آموزه‌های خودآگاه و ناخودآگاه او نسبت به مفاهیم گوناگون است و کودک آنچه را که از بیان آن عاجز است از طریق نقاشی بیان می‌کند. درگیری‌های ذهنی او در رابطه با سؤالات و دغدغه‌های مذهبی نیز از مسائلی است که به دلیل ناتوانایی گفتگو در رابطه با آنها در نقاشی‌هایش نمود می‌یابد. هدف این پژوهش بررسی بازتاب تصویر بهشت و جهنم در نقاشی کودکان شش تا نه‌سالة ایرانی است. پژوهش حاضر از نوع کاربردی بوده و توصیفی پیمایشی است. پس از مطالعة کتابخانه‌ای در ارتباط با دلایل روان‌شناسی ترسیم نقاشی توسط کودکان و همچنین تحلیل نمادها و رنگ‌های موجود در نقاشی آنها به جمع‌آوری نقاشی کودکان شش تا نه‌ساله با موضوع بهشت و جهنم در تعدادی از شهرهای ایران به‌صورت نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای پرداخته ‌شده‌است‌. متغیرهای مورد پژوهش شامل نمادها و رنگ‌های مورد استفاده در نقاشی کودکان است. بررسی حدود هزار نمونة به‌دست‌آمده با استفاده از نرم‌افزار آماری اس‌پی‌اس‌اس در سطح آمار توصیفی شامل فراوانی و درصد نشان می‌دهد که بهشت در ذهن کودکان ایران مترادف آرامش است و جهنم با آشفتگی و اضطراب برابری می‌کند. همچنین با تحلیل نمونه‌ها می‌توان چنین نتیجه گرفت که در ذهن کودکان ایرانی جهنم تصویر واضح‌تری داشته و دست‌یافتنی‌تر و ملموس‌تر از بهشت است.