طراحی و ارائه چارچوب مفهومی و مدل دانشگاه کارآفرین بر اساس نظریه داده بنیادِ سیستماتیک

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران

2 دانشیار (مدعو)، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران

3 استادیار (مدعو)، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد قم، قم، ایران

doi
10.22034/jiera.2019.160732.1736
چکیده

دانشگاه کارآفرین به‌عنوان نسل سوم دانشگاه‌ها، مأموریت سومی دارد که مطابق نظریۀ تعدادی از اندیشمندان و متفکران، موتور رشد و تحول اقتصادی و اجتماعی بوده است. هدف این مقاله، مطالعه چارچوب مفهومی دانشگاه کارآفرین ازنقطه‌نظر جنبه‏های کارآفرینانه دانشگاه‏های کارآفرین و عوامل مؤثر بر شکل‌گیری دانشگاه‏های کارآفرینی و درنهایت پیشنهاد مدل و چارچوب مفهومی دانشگاه کارآفرین (با هدفِ توسعه ای-کاربردی) بود. این پژوهش با روش و ماهیت مطالعه موردی از نوع کیفی بر اساس نظریه داده بنیاد با رویکرد سیستماتیک مدیریت و اجرا شد. مضاف بر اینکه با معیار کرسول مورد اعتباریابی محتوایی قرار گرفت و تأیید گردید و نیز پایایی آن بر اساس توافق کدگذاری بیش از 95 درصد، مطابقِ فرمول هولستی و کاپا مورد تأیید و حمایت واقع گردید. جامعۀ این پژوهش شامل اساتید دانشگاه و مدیران دانشگاه در مراکز کشور بودند. نمونه این مطالعه 14 نفر (4 نفر مدیر و بقیه اساتید دانشگاه) و نمونه‌گیری نظری و هدفمند و با روش گلوله برفی در حد اشباع بود. داده‏ها از مصاحبه‌ها جمع‌آوری شدند. تحلیل محتوا در سه سطح بازو محوری و گزینشی انجام شدند. نتیجۀ داده‏ها با تحلیل محتوا، 106 ویژگی و شاخص و 26 ریز مقوله و شش مقوله کلی بود که در قالب مدل پارادایمی شاملِ شرایط علّی (ساختاری)؛ مقولۀ اصلی (رفتاری)؛ راهبردها (؛ نهادی)؛ شرایط مداخله‏ای (فردی)؛ زمینه (ویژگی‌های محیطی)؛ پیامدها (کارآفرینی دانشگاه)؛ فرآیندِ دانشگاه کارآفرین در دانشگاه‌های ایران و روابط بین ابعاد مختلف و عناصرشان را انعکاس می‏دهند.