شیوههای اجرایی و سیر تحولات تزئینات گچی معماری ایران در قرون هفتم تا نهم هجری قمری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مرمت اشیاء تاریخی و فرهنگی، دانشگاه هنر اصفهان
2 عضو هیئت علمی دانشگاه هنر اصفهان
doi
چکیده
قرون هفتم تا نهم هجری قمری از دورههای مهم تاریخ هنر ایران است که در آن بسیاری از هنرها به پشتوانه دوران قبل از خود (سلجوقیان و خوارزمشاهیان) دستخوش تحولات چشمگیری شدهاند. یکی از هنرهایی که در این دوره بسیار مورد توجه بوده، هنر گچبری است که آثار بسیار زیادی از آن به جای مانده است. استفاده از گچ در تزئینات معماری این قرون به سرحد کمال رسیده و با برجستگی بیشتر و طرحهای پیچیدهتر اجراء شده است. در راستای شناسایی شیوههای اجرایی تزئینات گچی این دوران و تحولات و تغییرات صورت گرفته در آنها، از طریق مطالعات کتابخانهای و بررسیهای میدانی و از روش توصیفی- تحلیلی تعدادی از نمونههای موجود مورد بررسی قرار گرفتند. ساخت محرابهای گچی با برجستگی زیاد نقوش در ابتدای قرن هفتم و تزئینات گچی کم برجسته در اواخر قرن هشتم هجری قمری موجب تحولی بزرگ در این هنر و خلق شاهکارهایی عظیم در این دوره شده است. تزئینات گچی این قرون از دو طریق «میزان برجستگی» و «شیوه شکلدهی» قابل دستهبندی هستند. بطور کلی شیوههای تزئینی گچی این قرون شامل یازده مورد میشود که از بین آنها تکنیکهای گچبری برجسته و مشبک و گچکاری وصلهای، طلاچسبان از ویژگیهای خاص گچکاری قرون هفتم تا نهم هجری قمری هستند.
