بررسی ویژگی‌های مهندسی مارن‌های منطقه سیاه‌کوه و گچ‌آب

نویسندگان

1 استاد، دانشکده علوم، دانشگاه تهران

2 کارشناس ارشد دانشکده علوم، واحد تهران‌شمال، دانشگاه آزاد اسلامی

3 استادیار پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری کشور

doi
10.22092/ijwmse.2011.101916
چکیده

موضوع تحقیق حاضر، بررسی رابطه بین وﻳﮋگی­های پلاستیسیته نهشته­های نئوﮊن منطقه کوه گچ‌آب و گیت‌چا در جنوب شرقی گرمسار با کیفیت فرسایش­پذیری آبی آن‌هامی‌باشد.اشکال فرسایش موجود در منطقه شامل فرسایش سطحی، شیاری، خندقی، آبراهه‌ای و تونلی است. عمق نمونه‌برداری در فرسایش‌های مختلف متفاوت می‌باشد، به‌طوری که در فرسایش شیاری و آبراهه‌ای از عمق صفر تا۳۰ سانتی‌متر و در فرسایش خندقی از راس خندق و  دیواره آن نمونه گرفته شده است. آزمایش‌های انجام گرفته برروی نهشته‌های نئوژن شامل حد روانی، حد خمیری، شاخص خمیری و در نهایت طبقه‌بندی مهندسی می‌باشد. پس از بررسی های انجام شده مشخص شد که بین حدود آتربرگ با مقدار رس رابطه‌ای وجود ندارد، چون اجزاء رسی تمایل به خاک‌دانه‌سازی، عموما در اندازه سیلت دارند. در حالی‌که بین شاخص خمیری و مقدار رس رابطه مثبت و مستقیمی وجود دارد که بیان‌گر آن است که خاک‌هایی با رس بیش‌تر نسبت به خاک­هایی با رس کم‌تر از پایداری بیش‌تری برخوردار بوده است. بین شاخص خمیری و آهک در مجموع ارتباط مستقیمی وجود دارد که این امر بیان‌گر آن است که آهک باعث مقاوم‌ شدن خاک می‌شود. براساس طبقه­بندی مهندسی خاک­ها،  نهشته­های کوه گچ‌آب و گیت‌چا جز خاک‌‌های ریزدانه با چسبندگی کم تا خیلی‌کم بوده و خاصیت خمیری آن‌ها به‌علت وجود درصد رس کم و از استحکام داخلی پایینی برخوردار است. مقایسه بین واحدهای مارنی در کوه گچ‌آب بیان‌گر آن است که واحد 2M، نسبت به دو واحد 1M و 3M از خاصیت خمیری کم‌تر و حساسیت بیش‌تر نسبت به فرسایش آبی برخوردار است. در ضمن واحد M1 نسبت به واحد M3 به فرسایش آبی مقاوم‌تر است.  فراوانی آهک و مقدار رس در کاهش حساسیت به فرسایش واحدهای ذکر شده ﺗﺃثیر مثبت را نشان می‌دهد.  نتایج ذکرشده بر مبنای خصوصیات  پلاستیسیته نهشته­های نئوژن ارائه شده که با مشاهدات صحرایی نیز تایید شده است.