ارزیابی خطر سرطان ثانویهی تیروئید ناشی از دز معادل نوترون در درمان تومور مغزی به روش تطبیقی سه بعدی (3D-Conformal Radiation Therapy یا 3D-CRT)
نویسندگان
1 استادیار، گروه فیزیک پزشکی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه فیزیک پزشکی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
3 استادیار، پژوهشکدهی راکتور و ایمنی هستهای، پژوهشگاه علوم و فنون هستهای، سازمان انرژی اتمی اصفهان، اصفهان، ایران
4 دانشیار، گروه فیزیک پزشکی، دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران
doi
10.22122/jims.v38i586.13087چکیده
مقدمه: سرطان تیروئید، یکی از فراوانترین بدخیمیهای ثانویه در نتیجهی دریافت دزهای درمانی در ناحیهی سر و گردن است. هدف از انجام این مطالعه، تخمین خطر سرطان ثانویهی تیروئید ناشی از آلودگی نوترونی شتاب دهندهی زیمنس 15 مگاولتی در درمان تومورهای مغزی به روش تطبیقی سه بعدی (3D-CRT یا 3D-Conformal radiation therapy یا) بود.روشها: شار و دز نوترون در نقاط مختلف تحت درمان با استفاده از یک آشکارساز نوترون مستقل از انرژی، متشکل از یک کرهی تعدیل کننده (Moderator) و شمارشگر بوران تری فولوراید (Boron Trifluoride یا BF3) اندازهگیری شد و دز معادل نوترون در تیروئید به هدف محاسبهی خطر سرطان ثانویهی آن تعیین شد.یافتهها: مقدار دز معادل نوترون در محور مرکزی (030/0 میلیسیورت/گری) و فواصل 4 سانتیمتر (285/0 میلیسیورت/گری)، 15 سانتیمتر (229/0 میلیسیورت/گری)، 45 سانتیمتر ( 125/0 میلیسیورت/گری) و 150 سانتی متر (020/0 میلیسیورت/گری) پایینتر از محور مرکزی به دست آمد. دز معادل نوترون رسیده به تیروئید به ازای دز تجویزی کل (54 گری) به ایزوسنتر، 366/12 میلیسیورت بود که با توجه به آن، مقدار خطر سرطان ثانویه در تیروئید 001/0 درصد به دست آمد.نتیجهگیری: مقدار دز دریافتی تیروئید حین پرتودرمانی مغز با پرتوی پرانرژی نمیتواند آسیب زیستشناختی قابل توجهی را حاصل کند. در نتیجه، خطر سرطان ثانویهی تیروئید ناشی از آلودگی نوترونی به نسبت پایین است.