تحلیل جنبه‌های نمادین شیعی در تزیینات مسجد جامع یزد

نویسندگان

1 استادیار باستان‌شناسی و هنر دوران اسلامی‌، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، شهر اردبیل، استان اردبیل.

2 دانشجوی کارشناسی‌ارشد باستان‌شناسی دانشگاه محقق اردبیلی، شهر اردبیل، استان اردبیل

doi
چکیده

مسجد جامع یزد یکی از مساجد عظیم و مهم سبک آذری در ایران است. از خصوصیات این بنا می‌توان به سردر رفیع، مناره‌های بلند، کاشی‌کاری زیبا، گنبد مسجد و... اشاره کرد. به‌کارگیری نقوش در قالب گچ‌بری، کاشی‌کاری و طرح‌های زیبا حائز اهمیت و درخور تفسیر است. تلفیق نقوش هندسی با نقوش اسلیمی در تزیینات کاشی‌کاری مسجد به نحوی است که در نگاه اول نمی‌توان به‌راحتی بین آن‌ها تمایزی قائل شد. هدف از این مقاله، مطالعه نقوشی است که جنبه نمادین آن‌ها به نحوی در بردارنده تفکرات مذهب شیعه می‌باشد. روش تحقیق توصیفی‌ـ‌تحلیلی است و از طریق مطالعۀ کتابخانه‌ای انجام شده است. بنابر یافته‌های تحقیق نقوش نمادین موجود در مسجد جامع یزد شامل انواع مختلف شمسه، ستاره، محرابی و... است. این نقوش بدین لحاظ حائز اهمیت است که علی‌رغم استقرار حکومت مرکزی سنی‌مذهب طی ادوار ایلخانی و تیموری نمایانگر تفکرات شیعی است.