مدل شبکه عصبی مصنوعی برای تخمین رسوب‌دهی حوزه‌های آبخی‍ز

نویسندگان

1 دانش‌آموخته گروه آبیاری، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

2 استادیار گروه آبیاری، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران

doi
10.22092/ijwmse.2011.101781
چکیده

امروزه رسوب‌دهی حوزه‌های آبخیز از جمله مشکلات بهره‌برداری از منابع آب‌های سطحی در جهان است. با توجه به نقش و اهمیت رسوب در عمر مفید سدهای کشور، عدم توجه به اندازه‌گیری و محاسبه دقیق آن، باعث اتلاف سرمایه‌های ملی می‌شود. بدیهی است که دقت تخمین میزان رسوب‌دهی، بستگی زیادی به روش‌های محاسباتی، معادلات ارائه شده و داده‌ها یا اطلاعات تخمین رسوب دارد. چون عوامل مختلفی در فرسایش و تولید رسوب مؤثر است و بر اساس شرایط هر حوزه ممکن است یک یا چند عامل در تشدید آن مؤثر باشد.از این ­رو، برای بررسی مسئله رسوب‌دهی هر حوزه باید عوامل مختلف مؤثر در رسوب‌دهی آن منطقه را شناسایی و به‌طور صحیح برآورد کرد و سپس تأثیر عوامل مختلف را بر روی رسوب‌دهی مشخص نمود. در این تحقیق، شبکه‌های عصبی مصنوعی به‌‌عنوان روشی جدید برای تخمین رسوب‌دهی حوزه، به‌کار گرفته شده است. شبکه‌ای با ساختار و  آموزش مناسب و داده‌های کافی، قادر است تأثیرات و ارتباط بین رسوب و سایر متغیرهای مؤثر در رسوب‌دهی را بدون استفاده از روابط اختصاصی و معادلات مربوطه فراگیرد. برای تخمین رسوب‌دهی زیرحوزه‌ها، از ساختار MLP استفاده شد. پس از آموزش و آزمایش داده‌ها،بهترین حالت در نظر گرفته شده و سپس با روش رگرسیون‌های چندمتغیره مقایسه شد. نتایج نشان‌دهنده بهبود قابل توجهی در محاسبه و تخمین رسوب و کارآیی روش شبکه‌های عصبی نسبت به‌روش رگرسیون‌های چند متغیره است.