تحولات مورفولوژی زراعی سکونتگاه‌های روستایی دهستان صالحان (شهرستان خمین) دوره 85- 1341

doi
10.22111/gdij.2015.1820
چکیده

مورفولوژیزراعیبهعنوانجزئیازساختزراعیسکونتگاه‌هایروستاییکشورتحول‌پذیراست. اینتحولاتکهماهیتیساختاری-کارکردیدارد، پیوستهدر حالوقوعاست. امّا، در جریاناصلاحاتارضیساختزراعیتحولاتناگهانی وسریعیراتجربهنمود. بهدنبالآن،مالکینافزایشیافتند،مکانیزاسیونواردروستاشدوجامعه‌یروستاییواردمرحله‌ی جدیدی از صورت‌بندی اجتماعی- اقتصادی یعنی دنیایسرمایه‌‌داری (البته شبه سرمایه‌داری) شد. اگرچه،تحولخصیصه‌یهرنظامیاست،امّاپیامدهایحاصلازاینتحولاتحائزاهمیتاست. اینپژوهش،باهدفتوصیفوتحلیلمورفولوژیزراعیدر دهستانصالحانتحتتأثیرعواملونیروهایاجتماعی – اقتصادیانجام گرفته است. روشپژوهشازنوعتوصیفی- تحلیلیاستوبرایجمع‌آوریاطلاعاتازروش‌هایکتابخانه­ایومیدانیوابزارهایی نظیرپرسشنامهونقشهاستفادهگردید. جامعه‌یآماریموردبررسی،دهستانصالحان(شهرستان خمین) می‌باشدکهدارای 9574 نفرجمعیّتدرسال 1385 بودهاست. برایانتخابروستاهاوخانوارهاینمونهازروش‌هاینمونهگیریطبقه‌بندیاحتمالیومکانیاستفادهشدهاست. براساساینروش‌ها،3 روستا (روستاهایمیشیجان‌ علیا،خراوندودیوکن) و 174 بهره‌بردارانتخابگردیدند. نتایجاینپژوهشنشانمی‌دهدکهمورفولوژیزراعی (اعمازاندازهقطعات،شکلقطعاتو غیره) در جریاناصلاحاتارضیمتأثرازتغییردرساختارمالکیّت (بزرگمالکیبهخرده‌مالکی)، تغییردرمنابعآبمورداستفادهوتغییرشیوه‌یکشت (بهعبارتیمتأثرازتحولدرنظامسنتیتولید) تحولیافتهاست که زمینه‌سازافزایشدرآمدواشتغالروستاییانگردید.